[:kz]Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі ресми сайтында https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1207872?lang=kk
Астанада «КС31-ге қарай» тақырыбында Орталық Азия климаттық өзгерістер жөніндегі халықаралық конференциясының (ЦАКИК-2026) қорытынды сессиясы өтті. Іс-шара конференция қорытындысын шығарып, алдағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Климаттың өзгеруі жөніндегі негіздемелік конвенциясы тараптары конференциясы (КС) аясында Орталық Азия елдерінің біртұтас ұстанымын қалыптастыру бойынша келесі қадамдарды айқындады.
«Осы күндері біз тағы бір рет Орталық Азия үшін климаттың өзгеруі енді алыс болжамдар мәселесі емес екенін, оның су, энергетика, ауыл шаруашылығы мен инфрақұрылымға, халық денсаулығына және жалпы елдеріміздің даму модельдерінің орнықтылығына тікелей әсер ететін фактор екенін көрдік. Біздің өңір үшін климаттық күн тәртібі енді жеке экологиялық бағыт ретінде қарастырылмауы тиіс. Ол қазірдің өзінде экономикалық тұрақтылық, өңірлік қауіпсіздік және мемлекеттік жоспарлау сапасы мәселесіне айналды», – деп атап өтті өз қорытынды сөзінде Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев.
ЦАКИК-2026 қорытындысы бойынша су ресурстары, бейімделу, энергетика, табиғи апаттар тәуекелдері және орнықты инфрақұрылым бойынша өңірлік деңгейде неғұрлым үйлестірілген тәсілдер қажет екені туралы түсінік нығая түсті.
Сонымен қатар мақсаттарды талқылаудан нақты іске асыруға көшу қажеттілігі айқынырақ болды: жобалық дайындық сапасын арттыру, климаттық қаржыландыруға қолжетімділікті кеңейту, инвестициялық шешімдерді әзірлеу және үйлестіруді күшейту.
Конференция өңірде тәжірибе алмасуға нақты сұраныс бар екенін көрсетті. Елдердің бастапқы мүмкіндіктері әртүрлі болғанымен, негізгі сын-қатерлер ұқсас, сондықтан шешімдерді өңірлік тығыз ынтымақтастық арқылы әзірлеуге болады.
«Қазақстан үшін Астанада, Өңірлік климаттық саммит аясында ЦАКИК-ті өткізу ерекше мәнге ие. Бір апта ішінде жоғары деңгейдегі саяси қатысуды, сараптамалық талқылауды және серіктестік диалогты біріктіру мүмкін болғаны – өзі де маңызды нәтиже», – деп бөлісті Ерлан Нысанбаев.
Бұл конференция жаһандық климаттық үдеріс үшін ерекше кезеңде өтіп отыр. Геосаяси шиеленістер күшейіп, экономикалық қысым артып келеді, сонымен қатар климаттық салдарлар барлық өңірлерде жеделдеуде.
«Осы жаһандық контексте мұндай өңірлік платформалардың маңызы айтарлықтай артады. Дәл осындай алаңдарда жаһандық міндеттемелер өңірлік шынайылыққа айналып, іске асыру ынтымақтастық, үйлестіру және ортақ басымдықтар арқылы нақты мазмұн алады», – деп атап өтті Әзербайжан Республикасының Президенті жанындағы климат мәселелері жөніндегі өкілі, COP29 президенті Мұхтар Бабаев.
Әзербайжан өкілі Орталық Азияның климаттың өзгеруінен тікелей зардап шегіп отырғанын атап өтті: мұздықтар шегінуде, су ресурстарының қолжетімділігі тұрақсыз болуда, тау экожүйелері айтарлықтай қысымға ұшырауда.
Сонымен бірге бұл сын-қатерлер трансшекаралық сипатқа ие. Олар елдер арасындағы үйлестіруді, саясатты келісуді және барған сайын бірлескен инвестициялар мен инфрақұрылымдық шешімдерді талап етеді.
«Біз ашық айтуымыз керек: сын-қатер ауқымы неғұрлым күшті қолдауды қажет етеді. Дамыған елдер өз міндеттемелерін күшейтіп, болжамды әрі қолжетімді қаржыландыруды қамтамасыз етуі, технологиялық ынтымақтастықты кеңейтуі және Париж келісімі бойынша міндеттемелерін ашық әрі нақты орындауы тиіс», – деп атап өтті Мұхтар Бабаев.
Сессия аясында қатысушыларға ЦАКИК-2026 қорытынды қарары ұсынылып, бекітілді. Құжатта конференцияның негізгі саяси, институционалдық және инвестициялық нәтижелері көрініс тапқан. Ерекше назар өңірлік үйлестіру, климаттық қаржыландыруды жұмылдыру және орнықты даму саласындағы бірлескен бастамаларды ілгерілету мәселелеріне аударылды.[:ru]На официальном Интернет-ресурсе Министерства экологии и природных ресурсов РК https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1207872?lang=ru
В Астане прошла заключительная сессия ЦАКИК-2026 на тему «На пути к КС31», которая подвела итоги конференции и обозначила дальнейшие шаги по формированию консолидированной позиции стран Центральной Азии в рамках предстоящей Конференции сторон Рамочной конвенции ООН об изменении климата.
«За эти дни мы еще раз убедились, что изменение климата для Центральной Азии — это уже не вопрос отдаленных прогнозов, это фактор, который напрямую влияет на воду, энергетику, сельское хозяйство и инфраструктуру, здоровье населения и в целом на устойчивость моделей развития наших стран. Для нашего региона климатическая повестка больше не может рассматриваться как отдельное экологическое направление. Она уже стала вопросом экономической устойчивости, региональной безопасности, качества государственного планирования», – отметил в своем заключительном выступлении министр экологии и природных ресурсов Республики Казахстан Ерлан Нысанбаев.
По итогам ЦАКИК-2026 укрепилось понимание, что для региона необходимы более согласованные подходы по воде, адаптации, энергетике, рискам стихийных бедствий и устойчивой инфраструктуре.
Стало еще очевиднее, что Центральной Азии необходимо быстрее переходить от обсуждения целей к вопросам реализации: качеству проектной подготовки, доступу к климатическому финансированию, подготовке инвестиционных решений и усилению координации.
Конференция показала, что в регионе есть реальный запрос на более тесный обмен опытом. У стран разные стартовые условия и возможности, но во многом вызовы похожи, а значит, решения можно выработать в более тесном региональном взаимодействии.
«Для Казахстана проведение ЦАКИК в Астане на полях Регионального климатического саммита имеет особое значение. Важно, что в рамках одной недели удалось собрать высокий уровень политического участия, экспертного обсуждения и партнерского диалога — это уже само по себе результат», — поделился Ерлан Нысанбаев.
Эта конференция проходит в очень специфическое время для глобального климатического процесса. Геополитическая напряженность растет, экономическое давление усиливается, и в то же время климатические последствия ускоряются во всех регионах.
«В этом глобальном контексте значимость региональных платформ, подобных этой, существенно возрастает. Именно здесь глобальные обязательства переводятся в региональные реалии и где реализация начинает обретать форму через сотрудничество, координацию и общие приоритеты», — отметил президент СОР29, представитель Президента Азербайджанской Республики по вопросам климата Мухтар Бабаев.
Представитель Азербайджана отметил, что Центральная Азия испытывает прямое воздействие изменения климата: ледники отступают, доступность воды становится менее предсказуемой, горные экосистемы находятся под растущим стрессом.
В то же время эти вызовы носят трансграничный характер. Они требуют координации между странами, согласования политики и, все чаще, совместных подходов к инвестициям и инфраструктуре.
«Мы должны быть откровенны: масштаб вызова требует более сильной поддержки. Развитые страны должны активизировать свои усилия, предоставляя предсказуемое и доступное финансирование, расширяя технологическое сотрудничество и обеспечивая четкое и прозрачное выполнение своих обязательств по Парижскому соглашению», — отметил Мухтар Бабаев.
В рамках сессии участникам была представлена и утверждена итоговая резолюция ЦАКИК-2026, отражающая ключевые политические, институциональные и инвестиционные результаты конференции. Особое внимание было уделено вопросам региональной координации, мобилизации климатического финансирования и продвижения совместных инициатив в области устойчивого развития.