[:kz]

Мемлекеттік экологиялық ақпарат қоры құрамына мыналар кіреді:

  • Табиғи ресурстардың мемлекеттік кадастрлары (ТРМК). ТРМК-ның деректер базасы республикалық және аумақтық деңгейдегі басқарудың кәсіпорын деңгейіндегі әрбір кадастр шеңберінде пайдалану, өндіру, қорғау және сақтау саласын тиімді басқару мақсатында 3200 –ден астам кадастрлық объектінің жағдайы туралы ақпараттық жүйені жинаудың , жүйелеудің, сақтаудың, өңдеудің және бейнелеудің, кеңістікті-үйлестірілген деректерін көрсетеді.
  • Ластауыштардың шығарындылары мен тасымалдарының мемлекеттік тіркелімі — ашықтықты қамтамасыз ету мақсатында қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті орган жүргізетін, ашық қолжетімді түрде орналастырылған эмиссияның жай-күйі және қоршаған ортаның ластануы туралы құрылымдалған дерекқор.

Ластауыштардың шығарындылары мен тасымалдарының мемлекеттік тіркелімі ластауыш заттардың шекті жол берілетін шоғырлануы, олардың денсаулыққа және қоршаған ортаға әсері туралы ақпаратты, сондай-ақ ластауыштардың шығарындылары мен тасымалдары бойынша басқа да ғылыми негізделген ақпаратты және табиғат пайдаланушылар туралы ақпаратты қамтиды.

  • Қоршаған орта мен табиғи ресурстарды қорғау саласындағы ҚР “ЭкоинфоПраво” нормативтік-құқықтық актілердің ақпараттық құқықтық базасы

База құрамында Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау саласындағы 2000 астам құқықтық акті бар:

– кодекстер;

– заңдар;

– конвенциялар;

– ҚР қаулылары;

– бұйрықтар;

– республикалық нормативтік құжаттар;

– қоршаған ортаны қорғау саласындағы және т.б. әдістемелік әдебиет;

  • Табиғи ресурстарды пайдалану және қоршаған ортаның жай-күйі туралы ұлттық баяндама;

Қоршаған ортаның жай-күйі туралы және Қазақстан Республикасының табиғи ресурстарын пайдалану туралы ұлттық баяндама (бұдан әрі – Ұлттық баяндама) Қазақстан Республикасы аумағындағы нақты экологиялық жағдай туралы халықты жыл сайын ақпараттандыру және оны жақсарту бойынша қолданылған шаралар мақсатында құрылады.

Ұлттық баяндама да келесі деректер көрініс табады: 1) қоршаған ортаның және табиғи ресурстардың сандық және сапалық сипаттамалары туралы; 2) негізгі қоғамдық маңызы бар экологиялық проблемаларды қоса алғанда, қоршаған ортаға тигізетін антропогендік әсерлер туралы; 3) өңірлердегі экологиялық хал-ахуал туралы; 4) қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды пайдалану саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру бойынша мәліметтер көрініс табады.

  • Қоршаған ортаға әсердi бағалау және  мемлекеттiк экологиялық сараптама материалдары (ҚОӘБ).

ҚОӘБ – шаруашылық және өзге де қызметтiң қоршаған орта мен адам денсаулығына ықтимал салдарлары бағаланатын, Қазақстан Республикасы экологиялық заңнамасының талаптары ескерiле отырып, қолайсыз зардаптарды (табиғи экологиялық жүйелер мен табиғи ресурстардың жойылуын, жұтаңдауын, бүлiнуiн және сарқылуын) болдырмау, қоршаған ортаны сауықтыру жөнiндегi шаралар әзiрленетiн рәсiм.

ҚОӘБ материалдары мемлекеттік экологиялық сараптамаға келісуге ұсынылатын жобалық құжаттамаларын жиынтығында және нақты масштабты немесе экологиялық қауіпті объектілерді құру алдындағы (құрылыспен, қайта қалпына келтірумен, жоюмен) жобалық құжаттаны құрайды.

  • Қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды пайдалану саласындағы бақылау-инспекциялық және құқық қолдану қызметінің нәтижелері бойынша есептер (БИҚҚ);

БИҚҚ есептері –құрамында  Мұнайгаз кешеніндегі экологиялық реттеу, бақылау және мемлекеттік инспекция комитетінің аумақтық бөлімшелерінің ақпараттық-талдауының мына есептерімен ұсынылады:

– бақыланатын аумақтар шамасында қоршаған ортаның ластануы туралы ақпарат;

– экологиялық инспекцияның негізгі қызметі туралы ақпарат;

– инспекциялық тексеру жоспары;

– мемлекеттік экологиялық инспекторлардың бақылау-инспекциялық қызметінің экологиялық нәтижелілігінің баға нәтижелелері;

– табиғатты қорғау іс-шаралардың орындалуы және оларды жүзеге асырудан және т.б. пайда болатын экологиялық тиімділік туралы деректер.

  • Өндiрiстiк экологиялық бақылау бағдарламасы және экологиялық мониторинг есептері (ӨЭБ).

ӨЭБ бағдарламасында өндірістік экологиялық бақылау үдерісін,  оның кезеңділігін, ұзақтығын және өлшем жиілігінқолданылатын құралдарды  анықтайтын немесе есептеу әдістерінің критерийлерін қадағалайтын міндетті параметрлер тізбесі белгіленеді.

ӨЭБ есептері атмосфералық ауаға, жер асты суларына, топырақ және өсімдік жамылғыларына жағымсыз әсерлерді анықтау мақсатымен қоршаған ортаға кәсіпорынның өндірістік объектілерінің әсері туралы ақпараттан құралады.

  • Қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды пайдалануға байланысты ғылыми-зерттеу жұмыстарды (ҒЗЖ) орындау туралы есептер.

ҒЗЖ есептері ғылыми-техникалық проблемаларды,үдерісін және/немесе ғылыми зерттеу нәтижелер  жағдайын сипаттайтын экология саласындағы ғылыми-зерттеу жұмыстары туралы жүйеленген деректерден құралады.

ҒЗЖ есептері тізілімінде Мемлекеттік экологиялық ақпарат қорын жүргізу шеңберінде бойынша іздеуге қолайлылық үшін тақырыптық бағыттар бойынша  2000 бірліктен аса сақтау жүйеленген.

  • Экология саласындағы ғылыми-техникалық әдебиет. МЭАҚ кітапханасының деректер базасы әртүрлі экологиялық әдебиеттің (кітаптар, журналдар, брошюралар) кең спектрінен тұрады және 4000 астам бірлік атауы есептелген;
  • Қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ақпарат, қоршаған ортаға әсер факторлары және оны қорғау бойынша қабылданған шаралар «Қазгидромет» РМК баспаларында және Қазақстан Республикасының қоршаған ортасының жай-күйі туралы ақпараттық  бюллетендерде қамтылған.

Жоғарыда баяндалғандардан басқа деректер МЭАҚ деректер базасының құрамына экологиялық ақпараты бар өзге де материалдар мен құжаттар кіреді. Оған экологиялық ақпараттың жалпы классификасынакірмейтін материалдар жатады:

– картографиялық басылымдар;

– халықаралық мемлекеттік конвенциялар бойынша ұлттық баяндамалар;

– мемлекеттіәк әлеуметтік тапсырыс бойынша есептер;

– қоршаған ортаны қорғау саласындағы халықаралық жобалар есептері;

– ілеспелі газды қайта өңдеу және кәдеге жарату және басқа даму бағдарламасының есептері.[:ru]

В состав Государственного фонда экологической информации входят:

  • Государственные кадастры природных ресурсов (ГКПР). База данных ГКПР представляет собой информационную систему сбора, систематизации, хранения, обработки и отображения, пространственно-координированных данных о состоянии более чем 3200 кадастровых объектов в целях эффективного управления в области использования, воспроизводства, охраны и защиты в рамках каждого кадастра на уровне предприятий, территориальных управлений и на республиканском уровне управления.
  • Государственный регистр выбросов и переноса загрязнителей – структурированная база данных о состоянии эмиссии и загрязнения окружающей среды, размещенная в открытом доступе, которая ведется уполномоченным органом в области охраны окружающей среды в целях обеспечения прозрачности.

Государственный регистр выбросов и переноса загрязнителей содержит информацию о предельно допустимых концентрациях загрязняющих веществ, их влиянии на здоровье и окружающую среду, а также другую научно обоснованную информацию по выбросам и переносам загрязнителей и информацию о природопользователях.

  • Информационно-правовая база нормативно-правовых актов РК в области охраны окружающей среды и природопользования «ЭкоИнфоПраво». База содержит более 2000 правовых актов Республики Казахстан в области охраны окружающей среды:

– кодексы;

– законы;

– конвенции;

– постановления РК;

– приказы;

– республиканские нормативные документы;

– методическая литература в области охраны окружающей среды и др.;

  • Национальный доклад о состоянии окружающей среды и об использовании природных ресурсов;

Национальный доклад о состоянии окружающей среды и использовании природных ресурсов составляется в целях ежегодного информирования населения о фактической экологической ситуации на территории Республики Казахстан и мерах, принимаемых по ее улучшению.

В Национальном докладе отражаются следующие сведения: 1) о качественной и количественной характеристике окружающей среды и природных ресурсов; 2) об антропогенном воздействии на окружающую среду, включая основные общественно–значимые экологические проблемы; 3) об экологической обстановке в регионах; 4) по реализации государственной политики в области окружающей среды и использования природных ресурсов.

  • Материалы оценки воздействия на окружающую среду и государственной экологической экспертизы (ОВОС).

ОВОС — процедура, в рамках которой оцениваются возможные последствия хозяйственной и иной деятельности для окружающей среды и здоровья человека, разрабатываются меры по предотвращению неблагоприятных последствий (уничтожения, деградации, повреждения и истощения естественных экологических систем и природных ресурсов), оздоровлению окружающей среды с учетом требований экологического законодательства Республики Казахстан.

Материалы ОВОС представляют собой проектную документацию, разрабатываемую перед созданием (строительством, реконструкцией, ликвидацией) конкретных масштабных или экологически опасных объектов и сооружений намечаемой деятельности, и в комплекте с проектной документацией представляется на согласование государственной экологической экспертизой.

  • Отчеты по результатам контрольно-инспекционной и правоприменительной деятельности в области охраны окружающей среды и использования природных ресурсов (КИПД).

Отчеты КИПД представляют собой информационно – аналитический отчет территориальных подразделений Комитета экологического регулирования и контроля и государственной инспекции в нефтегазовом комплексе, содержащий в себе:

–        информацию о загрязнении окружающей среды в разрезе подконтрольной территории;

–        информацию об основной деятельности экологической инспекции;

–        план инспекционных проверок;

–        результаты оценки экологической результативности контрольно-инспекционной деятельности государственных экологических инспекторов;

–        данные о выполнении природоохранных мероприятий и экологическом эффекте от их реализации и т.д.

  • Программа производственного экологического контроля и отчеты экологического мониторинга (ПЭК).

В программе ПЭК устанавливаются обязательный перечень параметров, отслеживаемых в процессе производственного экологического контроля, критерии определения его периодичности, продолжительность и частота измерений, используемые инструментальные или расчетные методы.

Отчеты ПЭК содержат информацию о влиянии производственных объектов предприятия на окружающую среду с целью выявления негативного воздействия на атмосферный воздух, подземные воды, почвенный и растительный покров.

  • Отчеты о выполнении научно-исследовательских работ (НИР), связанных с охраной окружающей среды и использованием природных ресурсов.

Отчет НИР представляют собой научно-технический документ, который содержит систематизированные данные о научно-исследовательской работе в области экологии, описывает состояние научно-технической проблемы, процесс и/или результаты научного исследования.

В Реестре отчетов НИР в рамках ведения Государственного фонда экологической информации собрано более 2000 единиц хранения, которые для удобства поиска систематизированы по тематическим направлениям.

  • Научно-техническая литература в области экологии. База данных библиотеки ГФЭИ содержит широкий спектр разного рода экологической литературы (книги, журналы, брошюры и др.) и насчитывает более 4000 наименований единиц;
  • Информация о состоянии окружающей среды и об использовании природных ресурсов, факторах воздействия на окружающую среду и принимаемых мерах по ее охране содержится в информационных бюллетенях о состоянии окружающей среды Республики Казахстан и в изданиях РГП «Казгидромет».

Помимо вышеперечисленных данных в состав базы данных ГФЭИ входят иные материалы и документы, содержащие экологическую информацию. К ним относятся материалы, не вошедшие в общую классификацию видов экологической информации:

–        картографические издания;

–        Национальные доклады по международным экологическим конвенциям;

–        отчеты по государственному социальному заказу;

–        отчеты международных проектов в области охраны окружающей среды;

–        отчеты программы развития переработки и утилизации попутного газа и др.

[:]