[:kz]Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі ресми сайтында https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1207098?lang=kk
Астанада су ресурстары, энергетика және климаттың өзгеруі мәселелері бойынша кездесу өтті. Шараға Еуропалық одақ өкілдері мен Орталық Азия елдерінің тиісті ведомстволарының министрлері қатысты.
Өңір климаттың өзгеруіне ең осал аймақтардың қатарына жатады. Халықаралық сарапшылардың бағалауы бойынша, ғасырдың соңына қарай мұнда температураның көтерілуі Цельсий бойынша 4-тен 6 градусқа дейін жетуі мүмкін. Бұл мұздықтарға, су ресурстарына, ауыл шаруашылығына және миллиондаған адамның әл-ауқатына тікелей қауіп төндіреді.
Қазақстан өзінің климаттық саясатын дәйекті түрде нығайтып келеді және парниктік газ шығарындыларын азайтуды ұлттық басымдықтардың бірі ретінде қарастырады. Мемлекет 2060 жылға дейін көміртекті бейтараптыққа қол жеткізу стратегиясын бекітті. 2030 жылға қарай шығарындыларды 15 пайызға қысқарту көзделген. Халықаралық қолдау мен климаттық қаржыландыру болған жағдайда, Қазақстан бұдан да өршіл көрсеткішке – 25 пайызға қол жеткізуді көздеп отыр.
«2025 жылғы желтоқсанда Қазақстанның 2026 – 2035 жылдарға арналған жаңартылған ұлттық деңгейде айқындалатын үлесі бекітілді. Ол парниктік газ шығарындыларын 1990 жылғы деңгейден 17 пайызға қысқартуды қарастырады. Біз үшін деректердің ашық, салыстырмалы болуы және халықаралық стандарттарға сәйкес келуі маңызды. Энергия ресурстарын экспорттаушы ретінде Қазақстан үшін аталған мәселелердің стратегиялық маңызы бар. Бұл Еуропалық Одақтың жаңа климаттық талаптары, соның ішінде энергетика секторындағы метан шығарындыларын реттеу жағдайында ерекше өзекті», – деді Қазақстанның Экология және табиғи ресурстар вице-министрі Нурлан Курмалаев.
Қазақстан қазірдің өзінде метан шығарындыларын ұлттық реттеуді қалыптастыру бойынша, соның ішінде MRV жүйелерін және ағып кетуді анықтау мен жою тетіктерін енгізу бойынша жұмыс жүргізуде.
Шығарындыларды азайтумен қатар, Қазақстан үшін климаттың өзгеруіне бейімделу де басымдық болып қала береді.
Орталық Азия климаттың өзгеруінің ауыр салдарларымен – су тапшылығымен, шөлейттенумен және экстремалды ауа райы құбылыстарының жиілеуімен бетпе-бет келіп отыр. Қазақстанда аумақтың шамамен 76,1 пайызы шөлейттенуге сезімталдығы орташа немесе жоғары аймақтарға жатады.
Бұл жерді пайдалану, орман өсіру және экожүйелерді қалпына келтіру саласында ұзақ мерзімді және жүйелі саясатты талап етеді.
Қазақстан орман қорының алаңын ұлғайтуға, орман ресурстарын ұтымды пайдалануға және табиғи аумақтарды қорғауға ерекше көңіл бөледі. Тәуелсіздік алған сәттен бастап еліміздің орман қорының алаңы 6,9 млн гектарға ұлғайып, бүгінде 31,4 млн гектарды құрайды. Орманмен көмкерілген жерлердің алаңы 14 млн гектарға жетті, ал ормандылық көрсеткіші 3,8-ден 5,1 пайызға дейін өсті.
Халықаралық міндеттемелерге сәйкес, Қазақстан орманмен көмкерілген алқаптарды бұдан әрі де кеңейтуге және 2030 жылға қарай бұл көрсеткішті 14,5 млн гектарға жеткізуге ниетті.
Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес Қазақстанда мемлекеттік орман қорында екі миллиард ағаш отырғызудың ауқымды бағдарламасы іске асырылуда. 2021 жылдан бастап қазірдің өзінде 1,6 миллиардтан астам ағаш отырғызылды және егілді.
Арал өңіріндегі жағдайға ерекше назар аударылуда. Арал теңізінің тартылуы аймақтың ең ауыр экологиялық проблемаларының бірі болып қала береді және адамдардың денсаулығына, жердің күйіне және экожүйелердің тұрақтылығына тікелей әсер етеді. Қазақстан аумағында Арал теңізінің 2,8 млн гектар кепкен түбі орналасқан.
«Ең тиімді шешімдердің бірі – кепкен учаскелерді жергілікті өсімдіктермен, ең алдымен сексеуілмен орманға айналдыру, бұл топырақты бекітуге және тұз бен шаңның көшуін азайтуға мүмкіндік береді. 2021 жылдан бастап Қазақстанда 1,1 млн гектар алқапта сексеуіл отырғызу жұмыстары орындалды. Біз сондай-ақ Арал өңірінің экологиялық проблемаларын бірлесіп шешу бойынша Өзбекстан Республикасымен ынтымақтастықты жоғары бағалаймыз», – деді экология вице-министрі.
Тағы бір маңызды қадам Қазақстанның бастамасымен Өңірлік экологиялық саммит аясында қабылданған «Орталық Азияның жасыл қалқаны» резолюциясы болды. Бұл бастама топырақ эрозиясын азайтуға, көшпелі құмдарды бекітуге және өңірдегі микроклиматты жақсартуға қабілетті қорғаныш орман алқаптары мен жасыл тосқауылдар жүйесін қалыптастыруға бағытталған.
Орталық Азия өкілдері Еуропалық одаққа климаттың өзгеруі мәселелері бойынша ынтымақтастық үшін алғыс білдірді.
«Түрікменстан қоршаған ортаны қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастыққа үлкен мән береді. Біз негізгі халықаралық келісімдердің белсенді қатысушысымыз және табиғи ресурстарды тұрақты басқару мәселелері бойынша сындарлы диалогты дамытуды, соның ішінде Арал теңізі бассейні шеңберіндегі өзара іс-қимылды дәйекті түрде жақтаймыз. Еуропалық Одақпен ынтымақтастықты ерекше атап өткім келеді. Ол бірнеше жылдан бері жалғасып келеді. Біз қазір алып жатқан нәтиженің тек Орталық Азия елдеріне ғана емес, Еуропалық Одақ елдеріне де пайдасы тиіп жатқанын сезінеміз. Себебі олар да белгілі бір тәжірибе жинақтап, біздің Орталық Азия өңірінің менталитетін тереңірек түсіне бастады», – деді өз сөзінде Түрікменстан СІМ экологиялық және су дипломатиясы мәселелері жөніндегі кеңесшісі Махтумкули Акмурадов.
[:ru]На официальном Интернет-ресурсе Министерства экологии и природных ресурсов РК https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1207098?lang=ru
В Астане прошла встреча по вопросам водных ресурсов, энергетики и изменения климата. В мероприятии приняли участие представители Европейского союза с министры соответствующих ведомств стран Центральной Азии.
Регион относится к числу наиболее уязвимых к изменению климата. По оценкам международных экспертов, к концу столетия повышение температуры здесь может составить от 4 до 6 градусов Цельсия. Это создает прямые риски для ледников, водных ресурсов, сельского хозяйства и благополучия миллионов людей.
Казахстан последовательно укрепляет свою климатическую политику и рассматривает сокращение выбросов парниковых газов как один из национальных приоритетов. Наша страна утвердила Стратегию достижения углеродной нейтральности до 2060 года. К 2030 году предусмотрено сокращение выбросов на 15 процентов. При наличии международной поддержки и климатического финансирования Казахстан также нацелен на достижение более амбициозного показателя – 25 процентов.
«В декабре 2025 года был утвержден обновленный национально определяемый вклад Казахстана на период 2026 – 2035 годов. Он предусматривает сокращение выбросов парниковых газов на 17 процентов от уровня 1990 года. Для нас важно, чтобы данные были прозрачными, сопоставимыми и соответствовали международным стандартам. Для Казахстана как экспортера энергоресурсов указанные вопросы имеют стратегическое значение. Это особенно актуально в условиях новых климатических требований Европейского Союза, включая регулирование выбросов метана в энергетическом секторе», – сказал вице-министр экологии и природных ресурсов Казахстана Нурлан Курмалаев.
Казахстан уже ведет работу по формированию национального регулирования выбросов метана, включая внедрение систем MRV и механизмов обнаружения и устранения утечек.
Наряду со снижением выбросов, для Казахстана приоритетом остается, и адаптация к изменению климата.
Центральная Азия уже сталкивается с серьезными последствиями изменения климата – дефицитом воды, опустыниванием и учащением экстремальных погодных явлений. В Казахстане около 76,1 процента территории относится к зонам с умеренной или высокой чувствительностью к опустыниванию.
Это требует долгосрочной и системной политики в области землепользования, лесоразведения и восстановления экосистем.
Казахстан уделяет особое внимание увеличению площади лесного фонда, рациональному использованию лесных ресурсов и защите природных территорий. С момента обретения независимости площадь лесного фонда страны увеличилась на 6,9 млн гектаров и сегодня составляет 31,4 млн гектаров. Площадь покрытых лесом земель достигла 14 млн гектаров, а показатель лесистости вырос с 3,8 до 5,1 процента.
В соответствии с международными обязательствами Казахстан намерен и далее расширять лесопокрытые площади и к 2030 году довести этот показатель до 14,5 млн гектаров.
По поручению Главы нашего государства в Казахстане реализуется масштабная программа посадки двух миллиардов деревьев в государственном лесном фонде. С 2021 года уже посажено и посеяно более 1,6 миллиарда деревьев.
Особое внимание уделяется ситуации в Приаралье. Высыхание Аральского моря остается одной из самых тяжелых экологических проблем региона и оказывает прямое влияние на здоровье людей, состояние земель и устойчивость экосистем. На территории Казахстана находится 2,8 млн гектаров осушенного дна Аральского моря.
«Одним из наиболее эффективных решений является облесение высохших участков растениями-аборигенами, прежде всего саксаулом, что позволяет закреплять почвы и снижать перенос соли и пыли. С 2021 года в Казахстане выполнены посадки саксаула на площади 1,1 млн гектаров. Мы также высоко оцениваем сотрудничество с Республикой Узбекистан по совместному решению экологических проблем Приаралья», – сказал вице-министр экологии.
Еще одним важным шагом стала инициированная Казахстаном в рамках Регионального экологического саммита резолюция «Зеленый щит Центральной Азии». Эта инициатива направлена на формирование системы защитных лесных полос и зеленых барьеров, которые могут снизить эрозию почв, закрепить подвижные пески и улучшить микроклимат в регионе.
Представители Центральной Азии поблагодарили Европейский союз за сотрудничество по вопросам изменения климата.
«Туркменистан придает большое значение международному сотрудничеству в области охраны окружающей среды. Мы являемся активным участником ключевых международных соглашений и последовательно выступаем за развитие конструктивного диалога по вопросам устойчивого управления природными ресурсами, в том числе взаимодействия в рамках бассейна Аральского моря. Особо хочу отметить сотрудничество с Европейским Союзом. Оно продолжается уже несколько лет. Мы чувствуем, что результат, который мы сейчас получаем, приносит пользу не только странам Центральной Азии, но и странам Европейского Союза. Потому что они также накопили определенный опыт и начали глубже понимать менталитет нашего центральноазиатского региона», – сказал в своем выступлении советник по вопросам экологической и водной дипломатии, МИД Туркменистана Махтумкули Акмурадов.