[:kz]Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі ресми сайтында https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1206559?lang=kk
Астанада өткен Өңірлік экологиялық саммит (ӨЭС) шеңберінде Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі Қазақстандағы БҰҰ Даму бағдарламасымен (БҰҰДБ) және «Биоалуантүрлілікті сақтау жөніндегі ұлттық стратегиялар мен іс-қимыл жоспарларын жеделдету» серіктестігімен бірлесіп «Орталық Азия елдерінің бастамасы-тұрақты даму жолында табиғатпен үйлесім» тақырыбында жоғары деңгейдегі пленарлық отырыс ұйымдастырды.
Сессияға Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстан үкіметтерінің өкілдері, сондай-ақ халықаралық ұйымдар мен даму серіктестері қатысып, биоалуантүрлілікті сақтау бағытындағы ынтымақтастықты күшейтуге және үйлестірілген іс-қимылдарды жүзеге асыруға арналған өңірлік бастаманың бастауына жол ашты.
Іс-шараның түйінді нәтижесі – Орталық Азия елдерінің биоалуантүрлілікті қорғау және табиғи ресурстарды тиімді, тұрақты пайдалану бағытында өңірлік ынтымақтастықты күшейтуге дайын екенін көрсететін Өңірлік ынтымақтастық декларациясына қол қойылды.
Құжатқа сәйкес, кешенді бағдарлама мен нақты іс-қимыл жоспары әзірленіп, оны жүзеге асыру үшін қажетті қаржыны тартудың өңірлік тетіктері қарастырылған. Бұл шаралар Биологиялық әртүрлілік туралы конвенция, Куньмин- Монреаль жаһандық бағдарламасы және басқа да халықаралық экологиялық келісімдер бойынша міндеттемелерді орындауға бағытталған. Ал декларация мен оны іске асыруға қатысты құжаттар Арменияда өтетін Конвенция тараптарының 17-ші конференциясында таныстырылады.
Өңірлік декларацияны қабылдау Қазақстанның биоалуантүрлілікті сақтау саласындағы ұлттық басымдықтарына сай келеді. 2025 жылы елде 2026- 2035 жылдарға арналған тұжырымдама мен іс-қимыл жоспары бекітілді. Бұл құжаттар табиғатты қорғау мәселелерін елдің стратегиялық дамуымен байланыстырып, халықаралық ынтымақтастықты күшейтуге ерекше мән беріліп отырғанын көрсетеді.
ҚР Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев бұл бастаманың маңызын атап өтті:
«Өңірлік декларацияға қол қою- тұрақты даму мен биоалуантүрлілікті қорғау бағытында өңірлік әріптестікті күшейтетін маңызды қадам. Қазақстан үшін бұл тәжірибелік ынтымақтастық тетіктерін жетілдіріп, көрші елдермен бірге халықаралық деңгейде ортақ өңірлік күн тәртібін ілгерілетуге жол ашады»,- деді.
БҰҰ Бас хатшысының орынбасары, БҰҰДБ Әкімшісінің орынбасары Хаолян Сюй:
«Қазіргі таңда әлем климаттың өзгеруі, биоалуантүрліліктің азаюы және қоршаған ортаның ластануы сияқты үш ірі жаһандық сын-қатерге тап болып отыр. Бұл жағдайлар әріптестікті күшейтіп, табиғи капиталды тұрақты дамудың негізі ретінде қарастыратын кешенді шешімдерге көшуді талап етеді. Осы ретте Орталық Азия өңірінің жүйелі бастамаларды ілгерілету әлеуеті жоғары. БҰҰДБ елдерге мұндай тәсілдерді дамытуда және экожүйелердің тұрақтылығына бағытталған инвестицияларды арттыруда қолдау көрсетеді»,- деді.
БҰҰ-ның Биологиялық әртүрлілік туралы конвенциясының атқарушы хатшысы Астрид Шомакер өңірлік ынтымақтастықты күшейту Конвенция мақсаттарына қол жеткізуді жеделдетудің негізгі шарты екенін атап өтті:
«Тұрақты даму үшін елдердің үйлесімді іс-қимылы мен халықаралық әріптестік қажет. Биологиялық әртүрлілік туралы конвенция мен Куньмин- Монреаль жаһандық бағдарламасы бүгінде өңірлік ынтымақтастықты нығайтудың негізгі тірегіне айналып отыр. Орталық Азия елдері жаһандық мақсаттарды ұлттық басымдықтарымен ұштастырып, өз міндеттемелеріне берік екенін көрсетуде»,- деді.
Осылайша, Өңірлік декларация жаһандық міндеттемелерді нақты өңірлік іс-қимылдарға айналдыруға негіз болып, елдер арасындағы ынтымақтастық пен күш-жігерді үйлестіруді күшейтеді.
«Биоалуантүрлілікті сақтау жөніндегі ұлттық стратегиялар мен іс-қимыл жоспарларын жеделдету» серіктестігінің жаһандық үйлестірушісі Кэтрин Мадден бұл бастаманың маңызына тоқталды:
«Бұл жоба Орталық Азия үшін өңірлік ынтымақтастықты жүйелі түрде дамытуға бағытталған маңызды қадам болып табылады. Ол елдердің ұлттық басымдықтары мен халықаралық міндеттемелерін біртұтас іс-қимылдар мен әріптестік тетіктері аясында біріктіруге мүмкіндік береді»,- деді.
Сессия барысында трансшекаралық ынтымақтастықты дамыту, климат, экология және жер ресурстарын басқару салаларының өзара байланысын күшейту, сондай-ақ техникалық және қаржылық қолдауды кеңейту мәселелері талқыланды. Халықаралық серіктестер өңір елдеріне қол жеткізілген келісімдерді іске асыруға қолдау көрсетуге дайын екенін растады.[:ru]На официальном Интернет-ресурсе Министерства экологии и природных ресурсов РК https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1206559?lang=ru
В рамках Регионального экологического саммита (РЭС) в Астане Министерство экологии и природных ресурсов Республики Казахстан совместно с Программой развития ООН (ПРООН) в Казахстане и Партнерством «Акселератор национальных стратегий и планов действий по сохранению биоразнообразия» провели пленарную сессию высокого уровня «Инициатива стран Центральной Азии – «Гармония с природой во благо устойчивого развития региона».
Сессия объединила представителей правительств стран Центральной Азии – Казахстана, Кыргызстана, Таджикистана, Туркменистана и Узбекистана, а также международных организаций и партнёров по развитию для запуска региональной инициативы, направленной на укрепление сотрудничества в сфере сохранения биоразнообразия и реализацию согласованных действий.
Ключевым моментом стало подписание Региональной декларации о сотрудничестве, подтверждающей приверженность стран Центральной Азии укреплению регионального взаимодействия в сфере сохранения биоразнообразия и устойчивого использования природных ресурсов.
Документ предусматривает подготовку Зонтичной программы и плана действий, а также разработку регионального плана мобилизации ресурсов. Эти шаги направлены на реализацию обязательств в рамках Конвенции о биологическом разнообразии, Куньминско-Монреальской глобальной рамочной программы и других многосторонних экологических соглашений. Декларация и документы по ее реализации будут представлены на 17-й Конференции Сторон Конвенции о биоразнообразии (КС-17) в Армении.
В мероприятии приняли участие представители агентств ООН и международных организаций, включая Заместителя Генерального секретаря ООН и заместителя Администратора ПРООН Хаолян Шу, а также Исполнительного секретаря Конвенции ООН о биологическом разнообразии Астрид Шомакер.
Принятие Региональной декларации соответствует национальным приоритетам Казахстана в сфере сохранения биоразнообразия. В 2025 году страна утвердила Концепцию и план действий по сохранению биоразнообразия на 2026-2035 годы, что отражает последовательный курс на интеграцию природоохранной повестки в стратегическое развитие и укрепление международного сотрудничества.
Министр экологии и природных ресурсов Республики Казахстан Ерлан Нысанбаев подчеркнул:
«Подписание Региональной декларации – важный шаг на пути к укреплению регионального сотрудничества в сфере устойчивого развития и сохранения биоразнообразия. Для Казахстана это возможность развивать практические механизмы взаимодействия и совместно с соседними странами продвигать согласованную региональную повестку на международном уровне».
Заместитель Генерального секретаря ООН и заместителя Администратора ПРООН Хаолян Шу отметил:
«Мир сталкивается с тройным планетарным кризисом — изменением климата, утратой биоразнообразия и загрязнением окружающей среды. Эти вызовы требуют укрепления партнерств и перехода к интегрированным решениям, в которых природный капитал рассматривается как основа устойчивого развития. В этом контексте Центральная Азия обладает значительным потенциалом для продвижения системных решений. ПРООН поддерживает страны региона в развитии таких подходов и расширении инвестиций в устойчивость экосистем».
Исполнительный секретарь Конвенции ООН о биологическом разнообразии Астрид Шомакер отметила, что укрепление регионального сотрудничества является ключевым условием ускорения достижения целей Конвенции:
«Устойчивое развитие требует согласованных действий и международного сотрудничества. Конвенция о биологическом разнообразии и Куньминско-Монреальская глобальная рамочная программа уже становится основой для укрепления регионального сотрудничества. Страны Центральной Азии демонстрируют приверженность глобальным целям, интегрируя их в национальные приоритеты», – добавила она.
В этом контексте Региональная декларация усиливает основу для перевода глобальных обязательств в согласованнеы региональные действия и укрепляет координацию усилий стран.
Глобальный координатор Партнёрства «Акселератор национальных стратегий и планов действий по сохранению биоразнообразия» Кэтрин Мадден, подчеркнула:
«Для Центральной Азии эта инициатива – важный шаг к более системному региональному сотрудничеству. Она поможет объединить национальные приоритеты стран и международные обязательства в согласованную рамку действий и партнерств для реализации национальных стратегий по сохранению биоразнообразия».
В рамках сессии обсуждены приоритетные направления дальнейшей работы, включая развитие трансграничного сотрудничества, усиление взаимосвязи климатической, природоохранной и земельной повесток, а также расширение технической и финансовой поддержки. Международные партнёры подтвердили готовность сопровождать страны региона в реализации достигнутых договорённостей.