[:kz]Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрліг іресми сайтында https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1180439?lang=kk
Қазақстан Республикасының Президенті Қ.Қ. Тоқаевтың тапсырмасы бойынша «Каспий теңізінің Қазақ ғылыми-зерттеу институты» коммерциялық емес акционерлік қоғамы (Каспий теңізінің ҒЗИ) құрылды.
Институт қызметінің негізгі мақсаты табиғи ресурстарды сақтау мен молықтыруға, сондай-ақ Каспий маңы мемлекеттерінің ғылыми-зерттеу ұйымдары арасындағы ғылыми ынтымақтастықты дамытуға бағытталған Каспий теңізінің қазақстандық секторында ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу болып табылады.
Каспий теңізі ғылыми-зерттеу институты 2025 жылдың қыркүйегінде қызметіне кірісті.
Өткен кезеңде институт ғылыми ынтымақтастық пен зерттеу қызметін дамыту бойынша бірқатар іс-шаралар өткізді. Атап айтқанда, Каспий теңізі ҒЗИ Каспий маңы елдерінің университеттері мен ғылыми-зерттеу орталықтарының қауымдастығына кірді.
Каспий маңы мемлекеттерінің бейінді мемлекеттік органдарымен және ғылыми-зерттеу ұйымдарымен өзара іс-қимыл жолға қойылған. Әзірбайжанның мемлекеттік мекемелерімен және ғылыми ұйымдарымен, соның ішінде экология және табиғи ресурстар министрлігімен, Ауыл шаруашылығы министрлігімен, Ұлттық гидрометеорологиялық қызметпен және Ұлттық Ғылым Академиясының География институтымен жұмыс кездесулері өткізілді.
Сондай-ақ, Астрахань қаласында Ресей Федерациясының ғылыми және білім беру мекемелерімен кездесулер өтті, олардың арасында Каспий теңіз ғылыми-зерттеу орталығы, ВНИРО Еділ-Каспий филиалы (КаспНИРХ), П.Ширшов атындағы океанология институты және Астрахан мемлекеттік техникалық университеті бар.
Мәскеу қаласында ғылыми өзара іс-қимыл мен бірлескен зерттеулерді дамытуға бағытталған Каспий теңізі ҒЗИ, Н.Зубов атындағы мемлекеттік океанографиялық институт және П.Ширшов атындағы океанология институты арасында өзара түсіністік туралы Меморандумға қол қойылды.
Далалық зерттеулер шеңберінде институт МАЭК, Сарытас шығанағы және Қайдақ шығанағы аудандарында Каспий теңізінің құрғаған түбін мониторингтеу үшін үш шығу жүргізді.
Сонымен қатар, ғылыми жарияланымдарды дайындау, оның ішінде Каспий теңізі деңгейінің ауытқуының Жайық өзені атырауының гидрологиялық режиміне әсері мәселелері, сондай-ақ Қиғаш өзені мысалында Каспий теңізінің қазақстандық секторының теңіз ортасының мониторингі жүйесін қалыптастыру мәселелері бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Ағымдағы жылы Каспий теңізі ҒЗИ Каспий теңізінің қазақстандық секторының жағалау аймағында ғылыми зерттеулер жүргізумен қатар, тікелей теңіз акваториясында кешенді мониторинг жүргізуді жоспарлап отыр. Зерттеу деректері теңіз ортасының гидрометеорологиялық, гидрохимиялық және гидробиологиялық параметрлерін жүйелі бақылауларды қамтиды.
Кешенді мониторингті іске асыру Каспий теңізінің экожүйесінде болып жатқан өзгерістерді бағалау және ықтимал экологиялық тәуекелдерді уақтылы анықтау үшін объективті ғылыми базаны қалыптастыруға мүмкіндік береді.[:ru]На официальном Интернет-ресурсе Министерства экологии и природных ресурсов РК https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1180439?lang=ru
По поручению Президента Республики Казахстан К.К. Токаева создано Некоммерческое акционерное общество «Казахский научно-исследовательский институт Каспийского моря» (НИИ Каспийского моря).
Основной целью деятельности института является проведение научно-исследовательских работ в казахстанском секторе Каспийского моря, направленных на сохранение и воспроизводство природных ресурсов, а также развитие научного сотрудничества между научно-исследовательскими организациями прикаспийских государств.
НИИ Каспийского моря приступил к деятельности в сентябре 2025 года.
За прошедший период институтом проведен ряд мероприятий по развитию научного сотрудничества и исследовательской деятельности. В частности, НИИ Каспийского моря вступил в Ассоциацию университетов и научно-исследовательских центров прикаспийских стран.
Налажено взаимодействие с профильными государственными органами и научно-исследовательскими организациями прикаспийских государств. Проведены рабочие встречи с государственными учреждениями и научными организациями Азербайджана, включая Министерство экологии и природных ресурсов, Министерство сельского хозяйства, Национальную гидрометеорологическую службу и Институт географии Национальной академии наук.
Также состоялись встречи с научными и образовательными учреждениями Российской Федерации в г. Астрахань, среди которых Каспийский морской научно-исследовательский центр, Волжско-Каспийский филиал ВНИРО (КаспНИРХ), Институт океанологии имени П.Ширшова и Астраханский государственный технический университет.
В г.Москве подписан Меморандум о взаимопонимании между НИИ Каспийского моря, Государственным океанографическим институтом имени Н.Зубова и Институтом океанологии имени П.Ширшова, направленного на развитие научного взаимодействия и совместных исследований.
В рамках полевых исследований институтом проведены три выезда для мониторинга осушенного дна Каспийского море в районах МАЭК, залива Сарытас и залива Кайдак.
Параллельно ведется работа по подготовке научных публикаций, в том числе по вопросам влияния колебаний уровня Каспийского моря на гидрологический режим дельты реки река Жайык, а также по проблемам формирования системы мониторинга морской среды казахстанского сектора Каспийского моря на примере реки река Кигач.
В текущем году НИИ Каспийского моря, наряду с проведением научных исследований в прибрежной зоне казахстанского сектора Каспийского моря, планирует проведение комплексного мониторинга непосредственно в акватории моря. Данные исследования будут включать системные наблюдения за гидрометеорологическими, гидрохимическими и гидробиологическими параметрами морской среды.
Реализация комплексного мониторинга позволит сформировать объективную научную базу для оценки происходящих изменений в экосистеме Каспийского моря и своевременного выявления потенциальных экологических рисков.