[:kz]Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресуртар министрлігі ресми сайтында. https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo?lang=kk
Орталық коммуникациялар қызметі алаңында ҚР ЭТРМ Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті, “Охотзоопром” ӨБ” РМҚК, “Табиғат” РҚБ, Қазақстандағы биоалуантүрлілікті сақтау қауымдастығы өкілдерінің, сондай-ақ ғалымдардың қатысуымен өткен брифингте киік популяциясын басқару барысы талқыланды.
Қазақстанның ғылыми қоғамдастығының ұсыныстарын және халықаралық сарапшылардың ұсыныстарын ескере отырып, Экология министрлігі ағымдағы жылдың 10-шы ақпанынан бастап киіктің санын реттеу жөніндегі жұмыстарды тоқтату туралы шешім қабылдады.
Өздеріңіз білетіндей, Қазақстанда киіктер популяциясын сақтау және қалпына келтіру мақсатында мемлекет жануарларды қорғау және оларды есепке алу жүйесін құру жөнінде бірқатар шаралар қабылдады, бұл киік санын тұрақтандыруға және олардың популяцияларының құлдырауын тоқтатуға, популяцияларды орнықты даму деңгейіне дейін қалпына келтіру үшін объективті негіз құруға және олардың көбейетін ресурстарын кәсіпшілік пайдалануға мүмкіндік береді.
Қабылдаған шаралар 2003 ж. 21 мың бас-тан, 2023 жылда 1 млн. 915 мың басқа дейін (2023 жылдың көктемгі санақтың есебіне сәйкес Қазақстандағы ақбөкендердің болжамды саны 1 915 000 басты құрады және ҚСРО кезеңінің ең көп саны 1 200 000 бастан асты). Болжамды деректер бойынша 2023 жылдың соңында ақбөкендердің жалпы саны төлдерімен есептегенде шамамен 2,6 млн. басты құрады, оның ішінде Орал популяциясы 1,5 млн. бастан астам, ал жыл сайынғы 40% -дық өсуді ескере отырып, 2025 жылдың соңына қарай біз 4,2 миллион тұратын киік санын аламыз.
Орал және Бетпақдала популяцияларындағы киік санының едәуір артуымен қалыптасқан жағдайды назарға ала отырып, сондай-ақ Қазақстандағы киікті аулаудың тарихи тәжірибесін ескеріп, Жәңгір хан атындағы БҚАТУ ғалымдары киік санын басқару бойынша биологиялық негіздеме әзірледі. Ұсынылған шарада киіктердің 2023 жылғы көктемгі санақ нәтижесінде жануарлардың санын реттеу үшін табиғаттан алып қою көрсетілді:
Орал популяциясының 20%, яғни 1 130 000 басының 226 000-ы;
Бетпақдала популяциясының 15%, яғни 745 300 басының 111 795-і.
Бұл ретте, киіктердің ресурстарын кәсіпшілік игеру жұмыстарын пысықтау үшін шектеулі алып қоюды эксперименттік тәртіппен уәкілетті органның мамандандырылған ұйымының яғни “Охотзоопром “ӨБ” РМҚК күшімен жүргізу ұсынылды, олардың қызметі жануарлардың санын реттеу және оларды қадағалау болып табылады.
Жануарлардың санын реттеу кезеңінде табиғаттан алынған киіктің жалпы саны-42000 бас
2024 – 2026 жылдарға киік популяциясын тұрақты пайдалану жүйесін әзірлеу бойынша жұмыстар жоспарланды.
2024 жылдан бастап жергілікті халық спорттық және әуесқойлық мақсатта жануарды тұтынуға байланысты мәселелрді Министрлік пысықтауда.
Әуесқойлық (спорттық) аң аулау саласындағы қолданыстағы нормативтік-құқықтық актілерге тиісті өзгерістер қабылданғанға дейін мүдделі мемлекеттік органдармен, қоғамдық ұйымдар және жұртшылықпен талқыланатынын атап өту қажет.[:ru]На официальном Интернет-ресурсе Министерства экологии и природных ресурсов РК https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo?lang=ru
В ходе брифинга на площадке Службы центральных коммуникаций представители Комитета лесного хозяйства и животного мира МЭПР РК, РГКП «ПО Охотзоопром», РОО «Табиғат», АСБК, ученые рассказали о ходе управления популяциями сайгака.
Учитывая рекомендации научного сообщества Казахстана, предложения международных экспертов Министерством экологии принято решение об остановке работ по регулированию численности сайгаков с 10 февраля текущего года .
Как вам известно, в целях сохранения и восстановления популяции сайгаков в Казахстане, государством был принят ряд мер по созданию системы охраны сайгаков и ее учета, которые позволили стабилизировать численность сайгаков и остановить деградацию их популяций, создать объективную основу для восстановления популяций до уровня устойчивого развития и возможности промыслового использования самовоспроизводящихся ресурсов сайгаков.
Комплекс данных мер позволил добиться значительных успехов в сохранении и восстановлении популяции сайгаков в республике – от 21 тыс. особей в 2003 г., до 1 млн. 915 тыс. особей в 2023 г. (по данным учета весны 2023 года предокотная численность сайгака в Казахстане составила 1 915 000 особей и превысила максимальную численность периода КазССР в 1 200 000 особей). По прогнозным данным в конце 2023 года общая численность сайгаков с учетом окота составила порядка 2,6 млн. особей, в т.ч. Уральской популяции свыше 1,5 млн. особей, а принимая во внимание ежегодное увеличение на 40% к концу 2025 года мы получим поголовье в 4,2 миллиона особей.
Благодаря самоотверженному труду инспекторов Министерства, природоохранной политике государства и ответственного отношения граждан нашей Республики численность популяций сайгака в стране восстановлена до уровня промыслового использования самовоспроизводящихся ресурсов сайгаков, что позволяет рассмотреть возможность получения экономической выгоды и привлечения инвестиций от их реализации.
Принимая во внимание сложившуюся ситуацию со значительным увеличением численности сайгаков Уральской и Бетпакдалинской популяций, а также учитывая исторический опыт промысла сайгаков в Казахстане, учеными ЗКАТУ им. Жангир Хана было разработано биологическое обоснование по управлению численностью сайгаков, которым рекомендовано изъятие сайгаков в целях регулирования численности от учетной численности весны 2023 года:
Уральской популяции не более 20%, т.е. из 1 130 000 особей – 226 000 особей;
Бетпакдалинской популяции не более 15%, т.е. из 745 300 особей – 111 795 особей.
При этом, для отработки механизмов промыслового освоения ресурсов сайгаков, ограниченное изъятие в экспериментальном порядке рекомендовано провести силами специализированной организации уполномоченного органа (РГКП «ПО «Охотзоопром»), одним из уставных видов деятельности которого является осуществление регулирования диких животных.
Общее количество сайгаков, изъятых из природы за весь период регулирования – 42 000 особей
На 2024 – 2026 годы запланированы работы по разработке системы устойчивого использования популяций сайги.
В целях удовлетворения спортивных, эстетических потребностей и личного потребления добытой продукции местным населением Министерством прорабатывается вопрос открытия любительской (спортивной) охоты на сайгака с 2024 года.
Необходимо отметить, что соответствующие изменения в действующие нормативно-правовые акты в области любительской (спортивной) охоты до принятия будут обсуждаться с заинтересованными государственными органами, общественными организациями и общественностью.