[:kz]Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресуртар министрлігі ресми сайтында. https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo?lang=kk
Бүгін ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінің алаңында ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігінің өкілдері ағымдағы жылы вегетациялық кезеңді өткізу туралы айтып өтті.
Соңғы жылдары суармалы егіншілік дамыған елдің оңтүстік аймақтарында су тапшылығы қатты сезілуде.
Су ресурстары комитеті төрағасының орынбасары С. Нұрымбетов атап өткендей, Министрлік ағымдағы жылдың вегетациялық кезеңінің тұрақты өтуін қамтамасыз ету үшін 2022 жылғы желтоқсаннан бастап дайындық жұмыстарын бастады.
2022-2023 жылдардағы вегетацияаралық және вегетациялық кезеңдердегі жұмыс жоспары бекітілді, оның шеңберінде қазіргі уақытта мынадай бағыттарды қамтитын сыртқы және ішкі іс-шаралар іске асырылуда:
– фермерлерді суармалы сумен қамтамасыз ету және жоғарғы су қоймаларынан қосымша су ағызу бойынша іргелес елдермен жұмыс;
– гидротехникалық құрылыстардағы жөндеу-қалпына келтіру жұмыстары;
– суару желісінің магистральдық және шаруашылықаралық каналдарын тазарту;
– су үнемдеу технологияларын енгізу.
Мәселен, 10 мамырда Душанбе қаласында Мемлекетаралық су шаруашылығы үйлестіру комиссиясының 84-ші отырысы шеңберінде Нарын-Сырдария су қоймалары каскады жұмысының болжамды режимі келісілді, оған сәйкес Шардара су қоймасына вегетациялық кезеңде ағын 4,2 млрд.м3 құрауы тиіс, «Достық» каналы бойынша 920 млн. м3 көлемінде су беру жоспарланған.
22 маусымда Қазақстан-Тәжікстан-Өзбекстан үшжақты форматында ағымдағы жылдың маусым-тамыз айларына арналған «Бахри-Точик» су қоймасының жұмыс режимінің кестесі бекітілді, нәтижесінде вегетациялық кезеңнің шыңына «Достық» каналының қазақстандық бөлігіне қосымша 490,8 млн.м3 су келуі күтілуде.
Шу және Талас өзендерінің бассейндері бойынша мемлекетаралық пайдаланудағы су шаруашылығы объектілері бойынша су беру кестесі бекітілді. Мәселен, 2023 жылдың вегетациялық кезеңінде Шу өзені бойынша жалпы көлемі 153,95 млн.м3 (ГМК – 120,12 млн. м3), Талас өзені бойынша – 178,42 млн. м3 (Киров су қоймасынан ағызу) ағыны күтілуде.
Сонымен қатар, төмен ағын бойынша алдын ала болжамға қарамастан, мынадай проблемалар бар.
Жамбыл облысы бойынша бүгінгі күні мұздықтардың әлсіз еруі салдарынан Қырғызстан аумағындағы су қоймаларының аз толуына байланысты шиеленісті жағдай байқалады.
Түркістан облысы бойынша сәуір айынан бастап Шардара су қоймасына су ағыны аз. Ағымдағы жылдың 1 сәуірі мен 30 маусымы аралығында Шардара су қоймасына 2,23 млрд. м3 су келуі күтілген (МСҮК болжамды кестесіне сәйкес), бірақ іс жүзінде 1,291 млрд.м3 (58%) су алынды.
Осыған байланысты, Достық каналы арқылы суға деген қажеттіліктің артуына байланысты ағымдағы жылдың наурыз және маусым айларында Шардара су қоймасынан машиналық су беру каналы іске қосылды.
Қазіргі уақытта Министрлік су тапшылығын жою үшін су қоймаларынан санитарлық су жіберуді жүзеге асыруға мәжбүр.
Сондай-ақ, Қызылорда облысында Шардара су қоймасына судың аз келуіне байланысты шілде айында суармалы жерлерді, әсіресе күріш дақылдарын сумен қамтамасыз ету бойынша шиеленісті жағдайдың туындауы жоққа шығарылмайды.
Алматы облысы бойынша және Жетісу облысы бойынша су шаруашылығы жағдайы тұрақты. Осы салалардағы барлық су қоймалары вегетациялық кезеңге бекітілген кестеге сәйкес жұмыс істейді.
«Жалпы, Түркістан, Қызылорда және Жамбыл облыстарындағы су шаруашылығы жағдайы шиеленісті күйінде қалып отыр. Жағдай тұрақты бақылауда және Министрлік судың аздығының салдарын жеңілдету бойынша барлық қажетті шараларды қабылдайтын болады», – деп түйіндеді С.Нұрымбетов.[:ru]На официальном Интернет-ресурсе Министерства экологии и природных ресурсов РК https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo?lang=ru
Сегодня на площадке Службы центральных коммуникаций при Президенте РК представители Министерства экологии и природных ресурсов РК рассказали о проведении вегетационного периода в текущем году.
В последние годы в южных регионах страны, где развито орошаемое земледелие, остро ощущается нехватка воды.
Как отметил заместитель председателя Комитета по водным ресурсам С. Нурымбетов, Министерством для обеспечения стабильного прохождения вегетационного периода текущего года, с декабря 2022 г. были начаты подготовительные работы.
Был утвержден План работы в межвегетационный и вегетационный периоды 2022-2023 годов, в рамках которого в настоящее время реализуются внешние и внутренние мероприятия, включающие следующие направления:
- работа с сопредельными странами по обеспечению поливной водой фермеров и дополнительных сбросов воды из водохранилищ верховья;
- ремонтно-восстановительные работы на гидротехнических сооружениях;
- очистка магистральных и межхозяйственных каналов оросительной сети;
- внедрение водосберегающих технологий.
Так, 10 мая в г. Душанбе в рамках 84-ого заседания Межгосударственной Координационной Водохозяйственной Комиссии был согласован прогнозный режим работы Нарын-Сырдарьинского каскада водохранилищ, согласно которому приток к Шардаринскому водохранилищу за вегетационный период должен составить 4,2 млрд. м3, по каналу «Достык» запланирована водоподача в объеме 920 млн. м3.
22 июня в трехстороннем формате Казахстан-Таджикистан-Узбекистан утвержден график режима работы водохранилища «Бахри-Точик» на июнь-август текущего года, в результате чего в пик вегетации ожидается поступление дополнительно 490,8 млн.м3 воды в казахстанскую часть канала «Достык».
Утверждены графики водоподачи по водохозяйственным объектам межгосударственного пользования по бассейнам рек Шу и Талас. Так, на вегетационный период 2023 года по реке Шу ожидается приток в общем объеме 153,95 млн. м3 (ГМК – 120,12 млн. м3), по реке Талас – 178,42 млн. м3 (сброс с Кировского водохранилища).
Вместе с тем не смотря на заблаговременный прогноз по низкой приточности имеются следующие проблемы.
Так по Жамбылской области на сегодняшний день наблюдается напряженная ситуации из-за малой подпитки водохранилищ на территории Кыргызстана вследствие слабого таяния ледников.
По Туркестанской области с апреля наблюдается низкий приток воды в Шардаринское водохранилище. С 1 апреля по 30 июня т.г. в Шардаринское водохранилище ожидалось поступление 2,23 млрд.м3 воды (согласно прогнозного графика МКВК), но фактически поступило 1,291 млрд.м3 (58 %).
В связи с этим, из-за увеличения потребностей в воде по каналу Достык, в марте и в июне текущего года был задействован канал машинной водоподачи из Шардаринского водохранилища.
На данный момент Министерство вынужденно осуществляет санитарные попуски из водохранилищ для снятия острой нехватки воды.
В Кызылординской области также, в связи с малой приточностью воды в Шардаринское водохранилище не исключается возникновение в июле напряженной обстановки по водобеспечению орошаемых земель, особенно рисовых посевов.
По Алматинской области и по области Жетісу водохозяйственная обстановка стабильная. Все водохранилища в данных областях работают в соответствии с утвержденным графиком на вегетационный период.
«В целом, водохозяйственная обстановка в Туркестанской, Кызылординской и Жамбылской областях остается напряженной. Ситуация находится на постоянном контроле и Министерством будут приниматься все необходимые меры по смягчению последствия маловодья», – резюмировал С.Нурымбетов.