Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресуртар министрлігі ресми сайтында https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo?lang=kk
Өткен жылы Алматы облысында 6 мың тонна жуық тауарлы балық өсірілсе, биыл оның көлемін 8 мың тоннаға жеткізу жоспарлануда. Сондай-ақ, Арал бекіресі қолдан өсірілетін болады. Бұл туралы ҚР ЭГТРМ Балық шаруашылығы комитеті ұйымдастырған баспасөз турында айтылды.
Алматы облысында балық өсіретін 22 шаруашылық бар. Солардың бірі Марлен Тұрсынәлі. Былтыр кәсіпкер 50 тонна тауарлы бақтақ балығын өсірсе, биыл 160 тоннаға көбейтпек. Өйткені қазір өңірдің Еңбекшіқазақ ауданы Есік қаласында балық өсіретін тоғандарды салып жатыр. Алдағы екі айда құрылыс жұмыстары аяқталатынын айтады.
“Жылына 220 тонна форель балығын, 50 тонна бекіре балығын, 100 тонна африкалық (клариви дейтін) сом балығын өсіреміз. Шаруашылықтарымызда 50-ге жуық адам еңбек етеді. Өздеріңіз көрген жерді инвестициялық жобамен алдық. Алдағы екі айда құрылыс жұмыстары толықтай аяқталады. Сол кезде қуаттылығы 120 тонна болатын су тоғандарында қосымша тағы да бақтақ балығын өсіреміз. Әрі қарай ішкі нарыққа сатылымға шығарамыз“-, дейді кәсіпкер Марлен Тұрсынәлі.
Сонымен қатар, Шелек тоған шаруашылығында осы жылдың сәуірінен бастап облыста Арал бекіресі өсірілетін болады. Еске салсақ, бұл су маржаны 1996 жылы ерекше қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілді. Алайда, Арал-Сырдария су бассейінде бұл балық түрі жойылып кеткен. Бірақ, жерсіндірілген Балқаш-Іле су бассейінен ауланады. Сөйтіп, шаруашылықта оны қолдан әрі қарай өсіруге бейімдеп, уылдырығы мен шабағын табиғи ортаға қайтадан жібереді. Қазір оған рұқсат алуы үшін сала комитеті осы айдың аяғына дейін қаулы шығаруды жоспарлауда.
«Біз түрлі сараптамадан өтіп, аулауға рұқсат алуы үшін биологиялық негіздемені Балық шаруашылығы комитетіне жібердік. Қаулы шыққан соң сәуір айында табиғи ортадан аулап, қолда өсіруге биімдейміз. Ересек аналықтардың уылдырығынан шабақтарды шығарып, қайтадан табиғи ортаға жібереміз. Бұл өз кезегінде жойылып бара жатқан бағалы балық түрін сақтап қалуға сеп болаы»-, дейді шаруашылық директорының орынбасары Мейрамбек Пазылбеков.
Алматы облысы өзге өңірлерге қарағанда балық өсіруге әлеуеті жоғары. Сондықтан болар қолдан өсіремін деген ниет білдірушілер көп. Оларға мемлекет тарапынан қолдау да аз емес.
“Алматы облысында су және жасанды сулар көп, табиғи көлдер де баршылық. Биыл сол табиғи көлдерді балық өсіру үшін бекітіп, жылдың соңына қарай 8 мың тонна дейін балық өсіруге жоспарымыз бар. Өткен жылы Алматы облысының бюджетінен тауарлық балық өсіруді субсидиялауға 32,1 млн теңге қаражат бөлінді, оның 16,2 млн теңгесі игерілді. Қалған 15,8 млн теңге өтініш түспегендіктен бюджетке кері қайтарылды. Биыл облыс бюджетінен тауарлық балық өсіруді субсидиялауға 38,0 млн теңге бөлу жоспарлануда“-, дейді Балқаш-Алакөл облысаралық бассейіндік балық шаруашылығы инспекциясы басшысының орынбасары Ринат Кумашев.
Айта кету қажет, өткен жылы ҚР Үкіметінің қаулысымен балық шаруашылығын дамытудың 2021-2030 жылдарға арналған бағдарламасы бекітілді. Онда аталған жылдар аралығында қолдан өсірілген су маржандарының көлемін 270 мың тоннаға дейін ұлғайту көзделген.[:ru]На официальном Интернет-ресурсе Министерства экологии, геологии и природных ресурсов РК https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo?lang=ru
Если в прошлом году в Алматинской области было выращено около 6 тыс. тонн товарной рыбы, то в этом году планируется довести ее объем до 8 тыс. тонн. Также Аральский осетр будет выращиваться вручную. Об этом сообщили в ходе пресс-тура, организованном Комитетом рыбного хозяйства МЭГПР РК.
В Алматинской области имеется 22 рыбоводных хозяйства. Одно из которых «Марлен Турсынали». В прошлом году данный предприниматель вырастил 50 тонн товарной форели, в этом году планируется увеличение объема до 160 тонн. На данный момент в Енбекшиказахском районе, в городе Есик ведется строительство рыбоводных прудов. Планируется завершение строительных работ в ближайшие два месяца.
«В год мы выращиваем 220 тонн форели, 50 тонн осетровой рыбы, 100 тонн африканской (клариви) Сомовой рыбы. В наших хозяйствах трудятся около 50 человек. Как вы видите, мы получили землю с инвестиционным проектом. В ближайшие два месяца строительные работы будут полностью завершены. На водоемах мощностью 120 тонн, мы дополнительно выращиваем форель. Дальше будем продавать на внутренний рынок» — говорит предприниматель Марлен Турсынали.
Кроме того, в прудовом хозяйстве «Шелек» с апреля этого года в области будет выращиваться Аральский осетр. Напомним, что эта водная Жемчужина была взята под особую охрану в 1996 году и занесена в «Красную книгу» Казахстана. Однако, в Арало-Сырдарьинском водном бассейне этот вид рыб вымер. Но, акклиматизированный Балхаш-Илийский водный бассейн дает возможность лову данной рыбы. Таким образом, в хозяйстве, икру и молодь адаптирют к дальнейшему ее выращиванию, затем вновь направляют в природную среду. Сейчас, чтобы получить на него разрешение, комитет отрасли планирует до конца этого месяца вынести постановление.
«Мы прошли различные экспертизы и направили биологическое обоснование в комитет рыбного хозяйства, для получения разрешения на вылов. После вынесения постановления, в апреле мы будем выловливать из природной среды и выращиваться искусственных условиях. Из икры взрослых самок будем выводить мальков и снова отправляем в природную среду. Это, в свою очередь, поможет сохранить исчезающий вид ценных рыб». — говорит заместитель директора хозяйства Мейрамбек Пазылбеков.
Алматинская область имеет больший потенциал для выращивания рыбы. Поэтому желающих развести в искусственных условиях очень много. Им оказывается большая поддержка со стороны государства.
«Алматинская область богата на воды и искусственные водоемы, есть природные озера. В этом году мы планируем закрепить эти природные озера для рыбоводства, и к концу года вырастить до 8 тыс. тонн рыбы. В прошлом году из бюджета Алматинской области на субсидирование товарного рыбоводства было выделено 32,1 млн тенге, из них освоено 16,2 млн тенге. Оставшиеся 15,8 млн тенге были возвращены в бюджет из-за не поступления заявок. В текущем году из областного бюджета на субсидирование товарного рыбоводства планируется выделить 38,0 млн тенге». — сообщил заместитель руководителя Балхаш-Алакольской межобластной бассейновой инспекции рыбного хозяйства Ринат Кумашев.
Стоит отметить, что в прошлом году постановлением Правительства РК утверждена Программа развития рыбного хозяйства на 2021-2030 годы. По данной программе предусмотрено увеличение объемов выращивания водных биоресурсов в условиях искусственного выращивания за указанные годы до 270 тыс.тонн.