Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресуртар министрлігі ресми сайтында https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo?lang=kk
Қазақстан халқына Жолдауында Президент елдегі экологиялық проблемаларға ерекше назар аударуды тапсырды. Осыған байланысты республика бойынша 17 жол картасы бекітілді, онда 485 іс-шара көзделген, оның ішінде 36-ы іске асырылған. Дәлірек айтқанда, атмосфералық ауаның жай-күйін жақсарту және стихиялық үйінділерді жою жөніндегі іс-шаралар да бар. Бұлар қазіргі таңда қоғамды толғандыратын және қоршаған ортаны сақтауға бағытталған негізгі мәселелердің бірі.
«Экомониторинг нәтижелері бойынша 10 қала атмосфералық ауаның ластануының ең жоғары деңгейіне ие, олардың ішінде Теміртау, Нұр-Сұлтан, Алматы, Ақтөбе, Атырау, Өскемен, Қарағанды, Балқаш, Жезқазған және Шымкент қалалары. Сондықтан, орта мерзімді перспективада ауасы неғұрлым ластанған 10 қаланы газдандыру және баламалы энергия көздеріне көшіру, сондай-ақ көлік секторын экологияландыруды жүргізу қажет» – деді Экологиялық реттеу және бақылау комитетінің төрағасы З. Жолдасов.
Осылайша, 10 қалада экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша жергілікті шешімдер қабылданады. Атап айтқанда, Алматы қаласы бойынша 2025 жылдың соңына дейін ЖЭО жаңғырту шығарындыларды 37 мың тоннадан 6 мыңға дейін немесе 83 %-ға қысқартуға мүмкіндік береді.
Нұр-Сұлтанда ЖЭО – 1,2 су жылыту қазандықтары газға ауыстырылды, бұл шығарындылар көлемін 20 мың тоннаға немесе 25 %-ға азайтуға мүмкіндік береді.
Қарағанды облысында «АрселорМиттал Теміртау» өндірісті жаңғыртуды, сондай-ақ жаңа тазарту құрылыстарын орнатуды көздейтін Даму стратегиясын әзірледі. Осы себепті Комитет эмиссияға 2022 жылға ғана рұқсат берді, ал жаңа рұқсат беру кезінде жоғарыда көрсетілген стратегияны іске асыру және т.б. ескерілетін болады.
Ақтөбе қаласы бойынша «Қазхром» ТҰК 1 және 2 электр сүзгілерін жаңғыртуда, бұл ластаушы заттардың шығарындыларын 30 %-уға төмендетуге мүмкіндік береді. Ферроқорытпа зауытында цехтарды қайта құру бойынша жобаны іске асыру басталды. Нәтижесінде 2022 жылдың соңына қарай шығарындылар 30 %-ға төмендейді. Қазірдің өзінде Ақтөбе қаласының тапсырысы бойынша кәріз-тазарту құрылыстарында күкіртсутегінің шығарылуын болдырмайтын және басатын арнайы катализатор қолданылады.
Атырау қаласы бойынша АМӨЗ-де мұнай шламдарын сусыздандыру қондырғысы жүргізілді. Атырау қаласының сол жағалауындағы КТҚ-ны реконструкциялау аяқталды. 2023 жылы ескі КТҚ-ны қайта жаңарту аяқталады, ал 2024 жылы «Квадрат» буландырғыш тоғанын тазарту аяқталады. Өткен жылдан бастап АМӨЗ-де «Тухлая балка» булану тоғанын рекультивациялай отырып, «Тазалық» жобасы іске асырыла бастады. Айта кетейік, зауытқа 300 млн.теңге бөлінді.
Бұдан басқа, «Жасыл Қазақстан» ұлттық жобасы бойынша республиканың 16 ірі өнеркәсіптік объектісі эмиссияларды 20-дан 30 %-ға дейін төмендету бойынша міндеттемелер алды. Ол үшін ең озық қолжетімді технологиялар енгізілетін болады. Қазірдің өзінде 2022 жылға төрт кәсіпорынға Ұлттық жоспарға сәйкес нормативтермен қоршаған ортаға эмиссияға рұқсат берілді. Мысалы, Қазақмыс компаниясы кәсіпорындардың қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шараларды орындауы есебінен ластаушы заттар шығарындыларын азайтуды жоспарлап отыр. Ал Балқаш мыс қорыту зауыты күкірт қышқылы цехының екінші желісін салуды жоспарлап отыр, бұл күкірт диоксидінің шығарындыларын 2,3 есеге, 61 мың тоннадан 26 тоннаға дейін төмендетуге мүмкіндік береді.
«Жұмыс істеп тұрған қоқыс орындарын жою және жаңа стихиялық қоқыстардың пайда болуына жол бермеу бөлігінде кешенді шаралар әзірленді. Енді ҚТҚ (қатты тұрмыстық қалдықтар) жинаумен, шығарумен, кәдеге жаратумен, қайта өңдеумен және көмумен осы қызметке лицензиясы бар ұйымдар ғана айналыса алады. Бүгінгі таңда барлығы 82 лицензия берілді. Шарттардың бірі – жүк көліктеріне GPS қозғалыс сенсорларын орнату. Бұл қоқыс шығаруды бақылауға және жаңа рұқсат етілмеген қоқыстардың пайда болуын болдырмауға мүмкіндік береді», – деді Комитет төрағасы.
Айта кетейік, ғарыштық мониторингтің көмегімен елімізде 7328 рұқсат етілмеген қоқыс орындары анықталды, олардың 89 %-ы (6740 нысан) жойылды.
Бұдан бөлек, тарихи ластанулармен міндеттерді шешу бойынша шаралар қабылдануда. Мәселен, Маңғыстау облысында «Қошқар Ата» және т.б. тарихи ластануды жою басталды.
Бұл бағыттағы жұмыс тұрақты бақылауда және жалғастырылатын болады.[:ru]На официальном Интернет-ресурсе Министерства экологии, геологии и природных ресурсов РК https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo?lang=ru
В своем Послании народу Казахстана Президент поручил уделить особое внимание экологическим проблемам в стране. В этой связи по республике утверждено 17 Дорожных карт, где предусмотрено 485 мероприятий, реализовано из них 36 мероприятий. Включая мероприятия по улучшению состояния атмосферного воздуха и ликвидации стихийных свалок. На сегодня это один из главных вопросов, которые больше всего волнуют общественность и крайне важны для сохранности окружающей среды.
«По результатам экомониторинга 10 городов имеют наиболее высокий уровень загрязнения атмосферного воздуха, в их числе города Темиртау, Нур-Султан, Алматы, Актобе, Атырау, Усть-Каменогорск, Караганда, Балхаш, Жезказган и Шымкент. Поэтому в среднесрочной перспективе 10 городов с наиболее загрязненным воздухом нужно газифицировать и перевести на альтернативные источники энергии, также провести экологизацию транспортного сектора» – сказал Зулфухар Жолдасов председатель Комитета экологического регулирования и контроля МЭГПР РК.
Таким образом, в 10 городах принимаются локальные решения по обеспечению экологической безопасности. В частности, в Алматы модернизация ТЭЦ позволит сократить выбросы с 37 тысяч тонн до 6 тысяч, или на 83%. До конца 2025 года.
В Нур-Султане переведены водогрейные котлы ТЭЦ- 1,2 на газ, что позволит сократит объемы выбросов на 20 тыс. тонн или 25 %.
В Карагандинской области «АрселорМиттал Темиртау» разработала стратегию развития, которая предусматривает модернизацию производства, а также установку новых очистных сооружений. По этой причине Комитетом выдано разрешение на эмиссии только на 2022 год, а уже при выдаче нового разрешения будет учитываться реализация вышеуказанной стратегии и т.д.
По городу Актобе «ТНК «Казхром» проводит модернизацию электрофильтров 1 и 2, что позволит снизить выбросы загрязняющих веществ на 30%. На заводе ферросплавов начата реализация проекта по реконструкции цехов. В результате к концу 2022 выбросы снизятся на 30%. Уже сегодня по заказу города Актобе, в канализационно-очистных сооружениях применяется специальный катализатор, подавляющий и исключающий выбросы сероводорода.
По городу Атырау проведена установка обезвоживания нефтешламов на АНПЗ. Завершена реконструкция КОС на левом берегу г. Атырау. В 2023 году будет завершена реконструкция старой КОС, а в 2024 году завершится очистка пруда-испарителя «Квадрат». С прошлого года в АНПЗ начата реализация проекта «Тазалык» с рекультивацией пруда испарения «Тухлая балка». Отметим, что заводом выделено 300 млн. тенге.
Кроме того, по национальному проекту «Жасыл Қазақстан» 16 крупных промышленных объектов республики взяли обязательства по снижению эмиссий от 20 до 30%. Для этого будут внедрены наилучшие доступные технологии. Уже сегодня, на 2022 год четырем предприятиям выдано разрешение на эмиссии в окружающую среду с нормативами, соответствующими национальному плану. К примеру, компанией Казахмыс планируется снижение выбросов загрязняющих веществ за счет выполнения мероприятий по охране окружающей среды предприятиями. А Балхашский медеплавильный завод планирует строительство второй нитки сернокислотного цеха, что позволит снизить выбросы диоксида серы в 2,3 раза, с 61 тыс. до 26 тыс.тонн.
«В части ликвидации действующих и недопущения образования новых стихийных свалок были выработаны комплексные меры. Теперь сбором, вывозом, утилизацией, переработкой и захоронением ТБО (твердо бытовых отходов) могут заниматься только те организации, которые имеют лицензию на данную деятельность. На сегодня всего выдано 82 лицензии. Одним из условий также стоит установка GPS-датчиков передвижения на грузовые транспортные средства. Это позволяет мониторить вывоз мусора и пресекать образование новых несанкционированных свалок» – сообщил председатель Комитета.
Отметим, что при помощи космического мониторинга в стране было выявлено 7328 несанкционированных свалок, из которых на сегодняшний день ликвидировано 89% (6740 объекта).
Помимо этого, принимаются меры по решению задач с историческими загрязнениями. Так в Мангыстауской области начата ликвидация исторического загрязнения «Кошкар Ата» и др.
Работа в данном направлении находится на постоянном контроле и будет продолжена.