Дерек көзі – gov.kz
Бүгін – халықаралық киік күні. Киіктердің дүниежүзілік таралымының 90% – дан астамы Қазақстанда мекендейді. Олардың – Бетпақдала, Орал және Үстірт секілді үш популяциясы бар.
Киіктің қазіргі заманғы жайылым аймағы еліміздегі он әкімшілік облыстың аумағын қамтып, тіпті Өзбекстан мен Ресей Федерациясының көршілес облыстарына да таралады.
Қазіргі таңда жануарлардың сирек кездесетін және жойылып бара жатқан түрлері мен киіктерді қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы іс-шараларды орындауды Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің «Охотзоопром «ӨБ» РМҚК жүзеге асыратынын атап өткен жөн.
Айта кетейік, еліміздегі киіктердің саны әр жылдары өзгеріп отырды. Мәселен, ХХ ғасырда киіктердің ең көп саны 1970-ші жылдары – 510 мыңнан 1 млн.200 мың дараққа дейін, ең аз саны – 1990-шы жылдары – 148-ден 976 мың дараққа дейін тіркелді. Содан кейін 10 жыл бойы, негізінен браконьерліктің нәтижесінде тұрақты төмендеу байқалды. ХХІ ғасырдың басында олардың саны едәуір төмендеп, 2003 жылы 21,1 мыңға жетті.
Қазіргі уақытта ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі, Охотзоопром, Зоология институты қабылдаған қорғау шараларының арқасында киіктердің саны қалпына келе бастады. 2019 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 334 400 адамды құрайды. 2020 жылы пандемияға байланысты есеп жүргізілген жоқ. Қазір есеп қайта жанданды және нәтижелері ағымдағы жылдың соңында белгілі болады.
Киіктерді қорғау үшін Комитет, ҚР Ішкі істер министрлігі және Ұлттық қауіпсіздік комитеті жыл сайын браконьерлікпен күрес бойынша “киік” табиғатты қорғау акциясын өткізеді. Сондай-ақ, Қазақстанда киіктерді, олардың бөліктері мен дериваттарын ғылыми мақсаттарда пайдаланудан басқа, пайдалануға тыйым салу 2023 жылға дейін ұзартылды.
Естеріңізге сала кетейік, Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев киіктерді атқаны үшін жазаны қатаңдату қажеттігін айтты. Елімізде браконьерлік үшін қылмыстық заңнама күшейтілді. Мәселен, Қылмыстық кодекстің 339-бабы киікті, оның бөліктерін немесе дериваттарын, оның ішінде киік мүйіздерін заңсыз олжалағаны, иемденгені, сақтағаны, өткізгені, әкелгені, әкеткені, жібергені, тасымалдағаны немесе жойғаны үшін мүлкі тәркіленіп, 3 жылдан 5 жылға дейін бас бостандығын шектеуді не одан айыруды көздейтін жаңа бөлікпен толықтырылды.
[:ru]Источник – gov.kz
Сегодня – Международный день сайгака. Свыше 90% всемирной популяции сайгаков приходится на Казахстан. Здесь обитают три популяции сайгака – Бетпакдалинская, Уральская и Устюртская.
Современный ареал сайгака в стране охватывает территорию десяти административных областей, ареал животных также распространяется и на соседние области Узбекистана и Российской Федерации.
Выполнением мероприятий в области охраны, воспроизводства и использования редких и исчезающих видов диких копытных животных и сайгаков осуществляет РГКП «ПО «Охотзоопром» Комитета лесного хозяйства и животного мира.
Отметим, численность сайгаков в стране в разные годы колебалась. Так, в ХХ веке максимальная численность сайгаков была зафиксирована в 1970-е годы – от 510 тысяч до 1 млн. 200 тысяч особей, минимальная – в 1990-е – от 148 до 976 тыс. особей. Затем наблюдалось устойчивое снижение на протяжении 10 лет, в основном, в результате браконьерства. В начале ХХI века их количество сильно снизилось, дойдя в 2003 году до 21,1 тысячи.
В настоящее время благодаря принятым Министерством экологии, геологии и природных ресурсов РК, Охотзоопром, Институтом зоологии охранным мерам численность сайгаков начала восстанавливаться. По данным учета 2019 года их число составляет 334 400 особей. В 2020 году из-за пандемии учет не был произведен. Сейчас учет возобновлен и результаты будут получены в конце текущего года.
Для защиты сайгаков Комитетом, Министерством внутренних дел РК и Комитетом национальной безопасности ежегодно проводится природоохранная акция «Сайгак» по борьбе с браконьерством. Также в Казахстане до 2023 года продлен запрет на пользование сайгаками, их частями и дериватами, кроме использования в научных целях.
Напомним, Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев отметил необходимость ужесточения наказания за отстрел сайгаков. Статья 339 Уголовного кодекса была дополнена новой частью, предусматривающей ограничение либо лишение свободы от 3 до 5 лет, с конфискацией имущества за незаконное добывание, приобретение, хранение, сбыт, ввоз, вывоз, пересылку, перевозку или уничтожение сайгака, его частей или дериватов, в том числе рогов сайгака.