Источник: www.24.kz
Новые отечественные сорта масличных культур и картофеля вывели селекционеры костанайского научно-исследовательского института сельского хозяйства.
Элитные семена отличаются от своих предшественников устойчивостью к засухе и высокой продуктивностью. Прежде чем попасть на поля аграриев Казахстана, в ближайший год штучным образцам предстоит пройти проверку на сортоиспытательных станциях. Лучшие семена, которые отберут в этой лаборатории пойдут в работу. Селекционеры скрестят 2 разных сорта и получат гибрид. За ним будут наблюдать не меньше 5 лет. Таким образом, в НИИ вывели очередную партию семян льна. Их назвали «Алтын».
Бахыткуль Тыныспаева, младший научный сотрудник костанайского НИИСХ:
– Это действительно наш хороший сорт выведенный, у него вегетационный период короткий, урожайность большая. В этом году мы вывели новый сорт, мы его подали в госсортучасток, будем отправлять посылки для испытания этих сортов.
В распоряжении научно-исследовательского института 200 гектаров «опытных полей». На них выращивают пшеницу, лён, рапс и подсолнечник. Опытные образцы – штучные. Их размножение на особом контроле, поэтому в питомниках работают вручную. Таким образом, за 5 лет здесь получили более 400 килограммов картофеля для диетического питания.
Виталий Тайков, заведующий лабораторией селекции картофеля костанайского НИИСХ:
– Новое направление в селекции – создание сортов диетического направления, с окрашенной мякотью клубней. Эти сорта содержат меньше крахмала и содержат антиоксиданты. Будет прислана разнарядка из Астаны из ГСИ и мы уже по Казахстану будем на испытания отправлять материал этого нового сорта.
В общей сложности, на селекционные достижения учёные института имеют 21 патент. Внедрение технологий органического земледелия, еще одно направление, над которым работают специалисты.
Набидолла Кикебаев, генеральный директор костанайского НИИСХ:
– Органическая технология выращенной продукции, конечно, будет иметь гораздо большую цену, и конкурентноспособна будет на рынках мира, поэтому Президент призывает эту технологию надо развивать. А этим делом институт несколько лет занимается и уже на патенты подаёт свои разработки.
Новинки селекционеров всегда пользуются спросом у аграриев. Интерес проявляют не только казахстанские, но и российские товаропроизводители. Они готовы покупать оригинальные семена в больших объемах.
Авторы: Наталья Строкова, Ермек Мухамедьяров
Дереккөз: www.24.kz
Қостанай ауыл шаруашылық ғылыми зерттеу институты қызметкерлері соңғы жылдары күнбағыстың 4 сұрыпын шығарған.
Жаңа тұқым түрлерінің ерекшелігі теріскей өңірдің табиғатына бейімделген, әрі өнімділігі де жоғары. Тез пісіп-жетіледі, топырақ құнарын да бірқалыпта сақтайды.
Егер дақылдың өзге түрін сұрыптауға 5 жыл жеткілікті болса, күнбағыстың тұқымына екі есе көп уақыт кетеді. Әрбір жаңа сорт – ғылыми қызметкерлердің көз майын тауысқан ұзақ жылғы еңбегінің жемісі. Тұқым түрін шығарудағы мақсат – өнімділікті арттыру. Бұл бағыттағы ізденіс тоқтаған емес.
Зибагүл Ағыбаева, Қостанай ауыл шаруашылығы ҒЗИ кіші ғылыми қызметкері:
– Ғылыми институтта сорттарды шығарып жатырмыз, бірінші бізде болған – «Заречное» деген сорт, оның да өнімділігі 29 центнер болды бір гектардан. Одан кейін «Рауан» деген шемішке шығардық. Оның да өнімділігі 27-29-ға дейін. Және де «Сары» деген сорт шығардық, оның да өнімділігі 47-ден 49 центнерге дейін.
Соңғы он жылда Қостанай облысында майлы дақыл танаптарының көлемі 16 есеге ұлғайған. Сол арқылы өңірде өңдеу нысандары көбейді. «Біз топырақ құнарын сақтай отырып, экологиялық таза өніммен экспортты жаулауымыз керек. Бұл – Президент Жолдауында айтылған міндет. «Ғылыми ізденістер алқаптарды әртараптандыру саясатымен ұштасып жатыр», – дейді институт қызметкерлері.
Нәбидолла Кикебаев, Қостанай ауыл шаруашылығы ҒЗИ бас директоры:
– Майлы дақылдардан шығарылған сорттар республикалық мемлекеттік тіркеуге кетті. Одан қалды өсірудің екі технологиясы органикалық технологиялар патентке беріліп, ол да мемлекеттің назарында, тіркеуіне алынып отыр. Сондықтан ол өзі біраз жылғы еңбектің нәтижесінің көрініп келе жатқаны.
Бүгінде қостанайлықтар қолданысқа енгізген нөлдік технология тәсілімен елімізде 1,5 млн гектар алқапқа дән себіледі. Өңір ғалымдары шығарған майлы дақыл тұқымдары мен көкөніс түрлеріне шаруашылықтар тарапынан сұранысқа ие бола бастаған. Институт қызметкерлері өткен жылы 4 жаңа тұқым түріне авторлық құқық иеленсе, тағы бес өтініш қаралу үстінде.
Авторлары: Абылай Мауданов, Ермек Мұхамедьяро