Источник: www.24.kz
Возможности восстановления Аральского моря ученые в Москве, где провели встречу, посвященную водным проблемам Центральной Азии.
Организованная политологическим центром «Север-ЮГ» дискуссия прошла в Российском государственном гуманитарном университете. Бассейн Аральского моря охватывает территории шести республик: пять стран Центральной Азии и Афганистан.
Вопрос необратимости экологической катастрофы разделил ученых на два лагеря: одна часть считает, что высыхание Арала – необратимая техногенная экологическая катастрофа. Другие – придерживаются мнения, что обмеление и восстановление Арала цикличны. Но все они согласны в одном: необходима оптимизация потребления водных ресурсов трансграничных рек – Амударьи и Сырдарьи, а также Арала и международные программы восстановления его экосистемы.
Петр Завьялов, заместитель директора Института океанологии РАН:
– Восстановить море в прежних границах – это едва ли в человеческих силах. Даже если каким-то чудодейственным мы смогли бы вернуть водные ресурсы Сырдарьи и Амударьи к уровню, какой был в 50-60-е годы, то процесс заполнения моря занял бы многие десятилетия, и то, что мы получили бы, в конечном счете все равно был бы новый водоем. Спасение Арала – это консервация в более-менее приемлемом состоянии, таком, какое оно достигло в малом море. Вот этот вопрос можно и необходимо ставить.
Дереккөз: www.24.kz
Аралды қалай құтқару керек? Бұл туралы сұрақтар Орталық Азияның су проблемаларына арналған дөңгелек үстелде талқыланды.
«Солтүстік-Оңтүстік» саяси орталығы ұйымдастырған пікірталас Ресей мемлекеттік гуманитарлық университетінде өтті. Жалпы, Арал теңізі бассейні алты республиканың аумағын қамтиды: Орталық Азия елдері мен Ауғанстан. Экологиялық апат қайталанбау керек деген ғалымдардың ойы екіге бөлінді. Бірі «Арал теңізі адам қолымен жасалған экологиялық апаттан құрғады» десе, екінші топ «теңіздің маңын жайластыру, қалпына келтіру – циклді құбылыс» дейді.
Петр Завьялов, РҒА океанология институты директорының орынбасары:
– Теңізді бұрынғы қалпына келтіру адам қолынан келетін дүниеге ұқсамайды. Тіпті барлық күш-жігерді салып, Сырдария мен Әмударияның деңгейін 60-жылдардағыдай көрсеткішке жеткізсек те, теңізді толтыру процесі ондаған жылға созылады. Ал нәтижесі жаңа суқоймасын құрумен тең болар еді. Сол себепті Арал теңізін қолжетімді және қолайлы жағдайда құтқаруды ойластыру керек.