[:kz]Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрліг іресми сайтында https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1166346?lang=kk
Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігінің алқа отырысында вице-министр Нурлан Курмалаев Қазақстанда экология және табиғи ресурстар саласында цифрлық технологияларды енгізу туралы баяндады.
Экологияны онлайн бақылау
Елімізде ауа, су және табиғат жағдайын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік беретін цифрлық жүйелер құрылуда. Бұл бұзушылықтарды жедел анықтауға және мемлекеттік органдар жұмысының ашықтығын арттыруға көмектеседі.
Бірыңғай экологиялық деректер базасы
Қоршаған ортаның жай-күйі туралы Ұлттық деректер банкі құрылды — бұл еліміздің барлық өңірлерінен экологиялық ақпарат жиналатын ірі платформа.
Ірі зауыттар әр 20 минут сайын шығарындылар туралы деректерді жіберетін датчиктер орнатуға міндетті. Осы жүйе арқылы қалдықтар мен парниктік газдар бойынша есептер де тапсырылады.
Болашақта платформаға экологиялық тәуекелдерді болжау және бұзушылықтарды автоматты түрде анықтау үшін жасанды интеллект енгізу жоспарлануда. Сондай-ақ шығарындылар нормасын асырғаны үшін айыппұлдарды автоматтандыру көзделуде.
Қалдықтарды бақылау
Қоқысты жинау, тасымалдау және қайта өңдеуді бақылайтын EcoQolday платформасы жұмыс істейді. 2025 жылы ол арқылы шамамен 50 мың тонна қалдық қайта өңдеуге жіберілді, кәсіпорындарға 880 млн теңге көлемінде субсидия берілді.
Оның негізінде қалдықтардың пайда болуынан бастап қайта өңдеуге немесе көмуге дейінгі бүкіл жолын қадағалайтын жаңа ұлттық жүйе құрылуда.
Орман өрттерін ерте анықтау
Ормандарда 30 км-ге дейінгі қашықтықта түтін мен жылу аномалияларын анықтайтын камералар орнатылуда. Жүйе жұмыс істеп тұрған аумақтарда өрттер ертерек анықталып, келтірілетін залал азаяды. Болашақта ол 5,5 млн гектар орман алқабын қамтиды.
Жаңа цифрлық жобалар
Ормандар, жануарлар, өрттер және экологиялық жағдай туралы деректерді біріктіретін Tabigat геоақпараттық платформасы іске қосылды.
2025 жылы спутниктердің көмегімен 2 мыңнан астам заңсыз қоқыс үйіндісі және 4 мыңға жуық заңсыз ағаш кесу фактісі анықталды.
Сондай-ақ орман кесу билеттерін беру автоматтандырылуда және олардың шығу тегін қадағалау үшін ағашқа және киік өнімдеріне таңбалау енгізілуде.
Нақты ауа райы және су тасқыны болжамдары
Казгидромет деректерді Tasqyn су тасқынын болжау жүйесіне береді. Жүздеген гидробекеттердің деректері пайдаланылады.
Елімізде барлық өңірлер үшін неғұрлым дәл болжам жасайтын заманауи WRF ауа райын болжау жүйесі енгізілді.
Қорытынды
Цифрландыру экологияны тиімді бақылауға, мәселелерді жедел анықтауға, табиғатқа төнетін тәуекелдерді азайтуға және мемлекеттің жұмысын ашық әрі тиімді етуге мүмкіндік береді.
[:ru]На официальном Интернет-ресурсе Министерства экологии и природных ресурсов РК https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1166346?lang=ru
На коллегии Министерства экологии и природных ресурсов РК вице-министр Нурлан Курмалаев рассказал о том, как в Казахстане внедряют цифровые технологии в сфере экологии и природных ресурсов.
Следить за экологией онлайн
В стране создаются цифровые системы, которые позволяют в реальном времени отслеживать состояние воздуха, воды и природы. Это помогает быстрее находить нарушения и делает работу госорганов более прозрачной.
Единая экологическая база данных
Создан Национальный банк данных о состоянии окружающей среды — большая платформа, где собирается экологическая информация со всей страны.
Крупные заводы обязаны устанавливать датчики, которые каждые 20 минут передают данные о выбросах. Через эту же систему подаются отчёты по отходам и парниковым газам.
В будущем в платформу планируют добавить искусственный интеллект, чтобы прогнозировать экологические риски и автоматически выявлять нарушения. Также хотят автоматизировать штрафы за превышение норм выбросов.
Контроль за отходами
Работает платформа EcoQolday, которая отслеживает сбор, перевозку и переработку мусора. В 2025 году через неё отправили на переработку около 50 тыс. тонн отходов, предприятия получили субсидии на 880 млн тенге.
На её базе создаётся новая национальная система, которая будет отслеживать весь путь отходов — от появления до переработки или захоронения.
Раннее обнаружение лесных пожаров
В лесах устанавливают камеры, которые видят дым и тепловые аномалии на расстоянии до 30 км. Там, где система уже работает, пожары обнаруживаются раньше и ущерб меньше. В будущем она охватит 5,5 млн гектаров лесов.
Новые цифровые проекты
Запущена геоинформационная платформа Tabigat, которая объединяет данные о лесах, животных, пожарах и экологической ситуации.
С помощью спутников в 2025 году нашли более 2 тыс. незаконных свалок и почти 4 тыс. случаев незаконной вырубки леса.
Также автоматизируют выдачу лесорубочных билетов и вводят маркировку древесины и продукции из сайгака, чтобы отслеживать их происхождение.
Точные прогнозы погоды и паводков
Казгидромет передаёт данные в систему прогнозирования паводков Tasqyn. Используются данные сотен гидропостов.
В стране внедрена современная система прогноза погоды WRF, которая даёт более точные прогнозы для всех регионов.
Итог
Цифровизация помогает лучше контролировать экологию, быстрее находить проблемы, снижать риски для природы и делать работу государства более открытой и эффективной.