Дереккөз: 24.kz
Алматы облысында Жетісудың брендіне айналған сиверс алмасын сақтап, көбейту жұмыстары қызу жүріп жатыр
Жер бетіндегі бүкіл алмалардың атасына баланған бұл жеміс түрі динозаврлар заманынан бері өсіп келеді. Кейінгі жылдары Қызыл кітапқа енді. Жоңғар Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің тәлімбақтарында тамыр жайған сиверс көшеттері тау баурайына егіледі.
Ардақ Айбарұлы, тілші:
– Жоңғар Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің аумағы 356 мың гектар жерді алып жатыр. Соның 8 мың гектарында Жетісудың мақтанышына айналған сиверс алмасы өседі. Бір өкініштісі, биыл мұнда алма жоқ. Көктемде үсік шалған.
Сиверс алмасы негізінен Іле мен Жоңғар Алатауының баурайында, Тянь-Шань және Тарбағатай тауының жоталарында өседі. Оның осыдан 165 миллион жыл бұрын пайда болғанын 2002 жылы британдық биолог-генетик Бэрри Джунипер анықтап берді. Шетелдік ғалым жер бетіндегі бүкіл алмалардың атасы – қазіргі Қазақстан жері деген қорытынды жасады. Осылайша сиверсті сақтау халықаралық қоры құрылып, Жетісу Алатауында бұл алма түрінің гүлдеуіне арналған фестиваль өткізіле бастады.
Айдана Тұрысбекова, Жоңғар Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің қызметкері:
– Себебі біздің сиверс алмасы былай қарап тұрсақ жапондағы сакурадан кем емес. Гүлденуі кереметтей, көздің жауын алады. Басты мақсат осы сиверс алмасына, атқарылып жатқан қорғау жұмыстарына елдің, халықтың назарын аудару. Бізде де осындай байлықтар бар екенін көрсету.
Мейрамбек Қапасов, ақпараттық туристік орталықтың бөлім басшысы:
-Биыл 31 мамырда ҚР Үкіметімен №360 қаулысымен туризмді дамытудың 2019 – 2020 жылдарға арналған бағдарламасы қабылданды. Сол бағдарламада біздің әлемге әйгілі брендіміз болып келе жатқан сиверс алмасы енгізілген.
Жоңғар Алатауының баурайында Сиверс алмасының 40 шақты түрі кездеседі. Ол теңіз деңгейінен 1700 метр биіктікте өседі. Қазір сиверс көшеттері өткен ғасырдың 70-ші жылдары құрылған Лепсі тәлімбағында көбейтіледі. Оның аумағы 25 гектар. «Тұқымды шеттен тасымаймыз», – дейді мамандар.
Рустам Самиғұлов, орманшы:
– Сиверс алмасын өсіреміз. Тұқымдар осы жерден жиналған. Биологиялық препараттарды жұмсамаймыз, қолданбаймыз оларды. Бәрі табиғи, табиғи жолмен өседі.
ТІЛШІ: Сиверс алмасының сонау бор кезеңінің өзінде болғандығы археологиялық қазба жұмыстары арқылы дәлелденді. Ал оның гүлдеуі – өзінше бір керемет құбылыс. Бүкіл Жетісу Алатауы мамыр айында алқызыл гүлге оранады. Ең бастысы – сиверстің гүлдеуіне арналған фестивалды тамашалауға шетелдіктер көптеп келе бастады. Биылдың өзінде Жоңғар Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркіне 500-ге жуық турист келіп-кеткен.
Ардақ Айбарұлы, Жеңіс Әбдірешев,
Источник: 24.kz
В Алматинской области возрождают яблоню Сиверса – прародительницу большинства современных сортов яблок мира, передает корреспондент «Хабар 24». Этот вид дерева считается очень древним, он произрастал на земле еще во времена динозавров.
Яблоня занесена в Красную книгу. Поэтому сейчас в Джунгар-Алатауском национальном природном парке, созданном специально для сохранения генофонда яблони Сиверса, ежегодно высаживают десятки саженцев.
К сожалению, в этом году яблоня Сиверса в нацпарке не плодоносит – последствия холодной весны. Сейчас она отдыхает, говорят лесники. Но в следующем году урожай должен быть богатый. Площадь Джунгар-Алатауского природного парка – 356 тысяч гектаров. Яблоня Сиверса занимает всего 8 тысяч гектаров. Так что земли для ее дальнейшего распространения предостаточно. Этот вид дерева появился 165 миллионов лет назад. В 2002-ом британский биолог-генетик Бэрри Джунипер доказал, что яблоня является прародительницей большинства культурных сортов яблок мира. Поскольку к тому моменту она уже находилась на грани исчезновения и была занесена в Красную книгу, было решено создать Национальный природный парк. Для популяризации яблони ежегодно здесь проводят фестиваль цветения.
Руфина Вишнякова, сотрудница Джунгар-Алатауского ГНПП:
– Туристы, приезжавшие к нам из Японии, сравнивают цветение яблони с цветением сакуры. Они говорят и другие посетители, которые приезжают, говорят, что это уникальное явление, которое радует глаз и поднимает настроение
Мейрамбек Капасов, руководитель отдела информационно-туристического центра:
– Постановлением Правительства была принята программа развития туризма на 2019-2020 годы. В эту программу вошла яблоня Сиверса. Так что, думается, теперь туристские потоки сюда увеличатся.
В Джунгарском Алатау можно встретить 40 видов яблони Сиверса. Она растет на высоте 1700 метров над уровнем моря. Саженцы выращиваются в специальном питомнике. Так что семена местные, ниоткуда не завозятся, говорят специалисты.
Рустам Самигулов, лесничий:
– Собираем семена в основном с деревьев, лесовых деревьев Лепсинского филиала. Здесь местные семена. Не применяются никакие биопрепараты, химические препараты, всё естественным путем.
Период цветения яблони Сиверса – май. В эту пору горы Жетысу сплошь покрываются цветами. Чтобы полюбоваться этим зрелищем, в нацпарк съезжаются не только жители нашей страны, но и иностранцы. Только в этом году Джунгарский Алатау посетили около 500 туристов.
Авторы: Адильхан Сахари, Ардак Айбарулы, Женис Абдрешев.