Дереккөз: www.24.kz
Елімізде қанша жұмыс атқарылса да қоқыс мәселесі әлі өзекті. Жыл басында кей қатты тұрмыстық қалдықтарды лақтыруға тыйым салынды.
Ол үшін арнайы жәшіктер қойылды. Мақсат қоқысты жинап, қайта өңдеу.
Қоқыс өңдейтін зауыт. Елордада орналасқан. Бұл жерге күніне ондаған тонна қалдық жеткізіледі. Жалпы елдегі бір тұрғын жыл сайын орташа есеппен 300 келі тұрмыстық қоқыс лақтырады екен. Соның тек 10 проценті қайта өңделеді. Өзгесі топырақта қалады.
Қаламқас Күлімбаева, инженер-эколог:
– Біз тұрғындарға қатты қалдықтарды жеке жәшікке салу керектігін айтып жатырмыз. Себебі түрлі заттармен араласқанда қатты қалдықтар құнын жояды. Бүлінеді. Өңдеуге де келмейді.
Елорда маңындағы полигонға осы кезге дейін 100 миллион тонна қоқыс тасталған. Жыл басынан бері шыны, қағаз, полиэтиленді лақтыруға тыйым салынды. Ал 2021 жылдан бастап құрылыс және барлық тұрмыстық қатты заттарды төгуге шектеу қойылады. Тек іріктеп, әр қоқысты өзінің тиісті жәшігіне салу қажет болады.
Гүлзара Есмағамбетова, компанияның PR менеджері:
– Қаладағы барлық тұрғын үй кешендерінде, ұлттық компанияларда, кәсіпорын, мекемелер маңында сары түсті контейнерлер тұр. Ол жерде қоқыстардың әрбірін қандай жәшікке салу керектігі көрсетілген. Мәселен жасылына тек тамақ қалдықтарын лақтыруға болады.
Әсел Құспанова. Қоқысты мұқият іріктеп, лақтырады. Арнайы экоклуб та құрып алған. Қарамағында мыңға тарта адам бар. Бәрі жиылып, өзгелерді де қоқысты іріктеп лақтыруға үйретеді.
Әсел Құспанова, экоклубтың негізін қалаушы:
– Менде тамақ қалдықтарына арналған арнайы шелек бар. Тіпті лақтыратын пакеттің өзі полиэтилен емес. Ал екінші шелекке өңдеуге келетін қалдықтар салынады. Бірақ менде қоқыстар тек екі-үш айда ғана жиналады. Себебі қалдық қалдырмауға тырысамын.
Осындай қарапайым қағиданы ұстанған әр тұрғын табиғатты сақтап ғана қоймай, пайда да таба алады. Мәселен, қоқыс қабылдайтын орындарға бір келі пластик құты өткізсеңіз 40 теңге аласыз. Бір шыны құтыға 3 теңге беріледі. Алюминий ыдыстардың бір келісіне 100 теңге төленеді. Ал макулатураның келісі 5 тен 20 теңгеге дейін бағаланады.
Нұрлан Нұржанов, шикізат қабылдайтын компанияның өкілі:
– Қала бойынша қоқыс қабылдайтын 35 бөлімшеміз бар. Өткізілетін қатты қалдықтар мүмкіндігінше таза, тамақпен араласпаған болу керек. Үйден іріктеп алып келу қажет. Сосын бағаланып, ақшасы беріледі.
Шетелде қалдықтарды компания өкілдері бір жерге жинап жағады. Содан энергия өндіреді. Аталған тәжірибе АҚШ, Еуропаның кей мемлекеттерінде және Жапония мен Қытайда бар. Ал бізде мұндай кәсіпорындар салына қойған жоқ. Әзірге іріктеу мәдениетін дамыту өзекті болып тұр. Бұған енді әрбіріміз жауаптымыз.
Авторлары: Қорған Төреқожа, Даная Исатай, Марат Диқанбаев
Источник: www.24.kz
Мусорная проблема в Казахстане уже давно обрела поистине колоссальные масштабы.
С января этого года власти запретили захоронение некоторых видов твердых бытовых отходов с целью внедрения раздельного сбора мусора среди населения и переработки отходов, сообщает «Хабар 24» .
На мусороперерабатывающем заводе столицы работа идет полным ходом. Ежедневно спецтехника делает сюда сотни рейсов с десятками тысяч тонн отходов. В среднем, каждый казахстанец ежегодно выбрасывает около 300 килограммов бытового мусора и лишь 10% из него может быть переработано, остальное идет на захоронение.
Каламкас Кулимбаева, инженер-эколог:
Мы вот призываем, чтобы наше население делило отходы хотя бы на две фракции, для начала, это пока еще начало, на две фракции – это мокрая фракция и сухая фракция. Если население достигнет, чего мы планируем, тогда конечно глубина сортировки у нас увечится в разы. Поскольку ТБО приходят к нам в основном в смешанном виде, с пищевыми отходами, значит, они теряют свою коммерческую ценность, технические свои свойства, поэтому эти отходы не подлежат уже ни сортировке, ни переработке.
Даная Исатай, корреспондент:
– На полигонах вокруг столицы, уже захоронено порядка 100 млн тонн мусора. С начала 2019 года введен запрет на захоронение стекла, бумаги, полиэтилена. А с января 2021 года будет внесен запрет на захоронение строительного и бытового мусора. Остается единственный выход – распределение и сортировка.
С июня 2018 года в столице стартовал беспрецедентный для Казахстана пилотный проект. В городе установили разноцветные контейнеры, теперь осталось дело за малым – разъяснить и научить жителей как их использовать.
Гульзара Есмагамбетова, PR-менеджер компании по вывозу ТБО:
– Во всех жилых комплексах по городу, у нас стоят желтые контейнеры, где есть наклейка распознавательная, где там картинками указана, что мы можем туда кидать и также зеленые контейнеры, но туда указывается, то что, туда можно выкидывать только пищевые отходы, то есть те отходы, которые не подлежат переработке.
Хочешь изменить мир, начни со своего мусорного ведра!
Вот уже больше года жительница столицы Асель Куспанова занимается разделением отходов у себя дома. Но на этом девушка не остановилась и основала экоклуб, в котором уже около тысячи участников. Теперь сортировать мусор Асель учит других людей.
Асель Куспанова, основатель экоклуба «Еcology Sparta Astana»:
– У меня отдельное мусорное ведро для всех пищевых отходов, органических, и вот, кстати, сам мусорный пакет он идет не из полиэтилена, так как материал вредный, он идет биоразлагаемый. Далее у меня стоит ведро с вторсырьём, которое перерабатывается в ведро, материал, который вообще не перерабатывается, но к слову скажу, что он у меня где-то около двух-трех месяцев собирается, потому что я максимально перехожу на уровень Zero waste, что значит вообще без отходов.
Следуя таким простым правилам, любой житель столицы может не только помочь сохранить природу, но и заработать.
В пунктах приема, вы можете получить за килограмм пластиковых бутылок 40 тенге, за одну стеклянную бутылку 3 тенге, за килограмм алюминиевых банок 100, а за макулатуру от 5 до 20 тенге за килограмм.
Нурлан Нуржанов, представитель компании по приему вторсырья:
– По городу выставили более 35 пунктов приема, где жители, население города могут сдать в эти пункты приема раздельный мусор, в котором принимается вторсырье. Сырье должно быть готово к транспортировке, чистое, сухое, без большого количества скотча, мусора. Люди должны в домашних условиях все это сортировать, затем отсортированный мусор могут сдать в пункты приема и получить деньги.
Технологии не стоят на месте. Многие развитые государства пошли дальше – они просто сжигают весь мусор, без сортировки, преобразуя его в энергию. Так работают заводы в Соединённых Штатах Америки, Европе, Японии и Китае.
В Казахстане, по данным экспертов, в ближайшее время таких предприятий не будет. Поэтому, для начала нам следует хотя бы научиться разделять свои бытовые отходы.